Ngày 17 tháng 2 năm 2009 đánh dấu 30 năm cuộc chiến biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc, thường được gọi là cuộc chiến biên giới Việt - Trung. Vào ngày này, 30 năm trước, Trung Quốc đã đưa quân tràn vào biên giới Việt Nam với ý đồ "dạy cho Việt Nam một bài học”. Tại thủ đô Hà Nội khi đó, chính quyền đã rục rịch chuẩn bị kế hoạch sơ tán vì lo ngại Trung Quốc có thể  tiến vào Hà Nội. Chiến sự diễn ra ác liệt, thương vong vô kể, lính cũng như dân.

Đúng một tháng sau, ngày 18/3, Trung Quốc rút quân và cả hai nước đều tuyên bố chiến thắng trong cuộc chiến này. Trung Quốc đã hoàn thành việc "dạy học” cho Việt Nam. Việt Nam tuyên bố đã đánh đuổi "quân xâm lược bành trướng Bắc Kinh”.

Số lượng "quân địch” bị tiêu diệt cũng như thương vong của thường dân do hai bên đưa ra cũng hết sức khác nhau. Nhưng tựu trung lại, mỗi bên đã thiệt mạng hàng chục ngàn binh lính, có những bản làng Việt Nam bị xóa sạch, các tỉnh biên giới của Việt Nam bị phá hủy nặng nề, chưa có một thống kê rõ ràng nào sau 30 năm về thương vong của dân thường cũng như những thiệt hại vật chất được công bố.

Cuộc chiến mà "2 bên đều chiến thắng” này được một số nhà phân tích cho rằng, đó là kết quả của mối quan hệ đã có dấu hiệu rạn nứt từ những năm trước đó.

Trung Quốc cho rằng đã giúp đỡ về người và của để Việt Nam chống Mỹ nhưng khi xảy ra mâu thuẫn giữa Liên Xô và Trung Quốc thì Việt Nam lại ngả theo Liên Xô. Những bất đồng đôi bên về vấn đề người Hoa, việc Việt Nam chính thức tuyên bố chủ quyền với Hoàng Sa và Trường Sa sau năm 1975…cũng đẩy mâu thuẫn giữa 2 nước lên cao. Và giọt nước cuối cùng đã tràn ly khi Việt Nam đưa quân đội vào Campuchia lật đổ chế độ Khmer đỏ thân Trung Quốc. Trung Quốc lên án Việt Nam vô ơn, ngạo ngược. Việt Nam chửi Trung Quốc phản bội, bắt tay với Mỹ từ năm 1972, xúi giục, tiếp tay Campuchia chống lại Việt Nam, ôm mộng bành trướng, bá quyền…

"Lời qua tiếng lại” giữa đôi bên đã kết thúc bằng sinh mạng của hàng trăm ngàn dân thường cũng như binh lính.

Những năm tiếp theo đó, chiến sự lẻ tẻ vẫn xảy ra ở biên giới, binh lính và dân thường Việt Nam vẫn tiếp tục bị sát hại. Mặc dù khi rút quân Trung Quốc tuyên bố "không thèm dù chỉ một tấc đất của Việt Nam nhưng phía Trung Quốc vẫn chiếm giữ nhiều khu vực, đặc biệt những vị trí quan trọng về mặt quân sự. Trong những năm 1981-1990, báo chí vẫn đưa tin về những cuộc giao tranh này, cáo buộc Trung Quốc xâm lấn biên giới và giết hại thường dân Việt Nam.

Theo Bách khoa toàn thư, có 6 đợt giao tranh lớn diễn ra trong những năm 80s và đều do Trung Quốc gây hấn. Có những quả đồi liên tục "đổi chủ” sau mỗi cuộc giao tranh. Chiến sự gia tăng vào năm 1985, Việt Nam cáo buộc Trung Quốc bắn 1 triệu quả đạn pháo vào lãnh thổ Việt Nam, không tôn trọng cả thỏa thuận tạm ngừng bắn nhân dịp Tết Nguyên Đán. Nghĩa trang liệt sĩ tại biên giới Việt - Trung còn ghi lại những trường hợp binh sĩ Việt Nam hy sinh vào năm 1990.