[ tiếp theo kỳ 1]

Bác Thượng Hướng – thân phụ anh – được Hồ Chí Minh mời làm Bộ trưởng trong chính phủ Liên Hiệp; bác Tham Oánh – thân sinh anh Khoáng – cũng do đích thân Hồ Chí Minh mời làm Chủ tịch Mặt trận Liên Việt ở Liên Khu Tư vì hai bác nổi tiếng là những vị quan thanh liêm, được nhân dân kính trọng, bởi lẽ lúc bấy giờ Hồ Chí Minh cần những nhân vật có uy tín với quần chúng – tầm cỡ như Cụ Huỳnh Thúc Kháng – hợp tác và cần tạo bộ mặt đoàn kết quốc gia. Hai bác đều có con đang là đảng viên cộng sản (anh và anh Khoáng), giống như bà Nguyễn thị Năm ở Hải Phòng từng nuôi Đảng, có con đang là Chính ủy Trung Đoàn, đều bị giết một cách nhục nhã, thê thảm. Hồ Chí Minh luôn luôn chối tội, đổ lỗi cho cấp dưới làm bậy. Thế mà anh Việt cũng tin được? Chính chủ trương “đào tận gốc, trốc tận rễ” của ông Hồ đã gieo cái chết oan ức cho hai bác và họ hàng mình. Nếu ở trong trường hợp của anh, em sẽ tìm đường vượt tuyến vào Nam, quyết chí phục thù cho bố và dòng họ. Với biệt tài quân sự của anh từng đánh cho quân Pháp tơi bời, chắc chắn ông Ngô Đình Diệm sẽ trọng dụng, giống như ông Diệm đã trọng dụng anh Trần Chánh Thành và nhiều nhân vật khác từ Chiến khu ra.

Em được biết anh gửi hàng chục lá đơn cho Phạm văn Đồng, cho Bộ Chính trị để yêu cầu trả lại danh dự cho bác, nhưng họ không thèm hồi đáp một lời, phớt tỉnh Ăng-lê như thể không hề nhận được thư khiếu nại. Đó là thái độ cao ngạo, trịch thượng rất khả ố của tập đoàn lãnh đạo cộng sản vô giáo dục. Em viết lại việc cộng sản “vắt chanh bỏ vỏ” là một hình thức công khai phục hồi danh dự cho những vị quan thanh liêm yêu nước thương nòi cũng bị chết oan dưới bàn tay Hồ Chí Minh, chứ chẳng phải em muốn khơi lại vết thương quá khứ. Anh em ta có thể tha thứ bọn chúng, nhưng không bao giờ quên tội ác chúng gây ra. Người Do Thái vẫn còn lùng sục khắp hang cùng ngõ hẻm tìm từng tên sát nhân Đức Quốc xã để mang về nước trị tội, dù chính phủ Đức đã công khai xin lỗi Do Thái. Hành động săn bắt đó không phải vì lòng báo thù dai dẳng, nhưng phải trừng phạt những tên sát nhân để cảnh báo những tên sát nhân tương lai phải suy nghĩ trước khi nhúng tay vào tội ác.

Năm lên 17 tuổi, em được ba đảng chống Cộng cho người đến tiếp cận. Em vốn không phải là người có tham vọng chính trị, chỉ ưa thú tiêu dao như Tản Đà, nhưng vì thù ghét cộng sản đã hãm hại dòng họ mình, nên em nghĩ phải tham gia một tổ chức thì chống Cộng mới hữu hiệu. “Không có tổ chức là không có gì cả”, hình như ông Lénine đã phát biểu như thế, phải không anh Việt?

Em không vào đảng Cần Lao – đảng đang cầm quyền – vì người cán bộ tổ chức hứa nếu vào đảng thì sẽ được bố trí cho đi học ngoại quốc sau khi đỗ Tú tài II. Em tham gia Đại Việt vì nhận thấy người cán bộ tổ chức của đảng này có vẻ chững chạc, lưu loát hơn anh cán bộ Quốc Dân Đảng, chứ em không đủ tầm kiến thức để đánh giá chủ nghĩa Dân Tộc Sinh Tồn của Trương Tử Anh hay ho hơn chủ nghĩa Tam Dân của Nguyễn Thái Học. Vì đảng Đại Việt chống chính quyền Ngô Đình Diệm, có đảng trưởng Hà Thúc Ký lập Chiến khu Ba Lòng chống lại chế độ, tụi em phải sinh hoạt bí mật như hội viên Hội Kín thời Tây. Về sau em mới biết anh Bút, anh Nghiên, anh Sung, anh Quát đều là đảng viên Đại Việt. Sau khi gia nhập Quân đội, em không còn sinh hoạt Đảng nữa. Lúc đủ trí khôn hơn, em nhận thức rằng anh Hà Thúc Ký lập Chiến Khu Ba Lòng chống lại chế độ là sai lầm, chỉ làm lợi cho cộng sản mà thôi.

Ông Hồ đã ra người thiên cổ, chẳng lợi ích gì khi cứ đổ lỗi cho ông ta. Vấn đề là tại vì đảng cầm quyền cứ bắt dân chúng phải học tập tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh, thần thánh hóa một nhân vật có cuộc đời không lấy gì làm đẹp đẽ. Chị Thiếu Anh gửi tặng em một tác phẩm của chị trong đó có lời lẽ nói đến ông Hồ một cách trân trọng, mặc dầu thân sinh chị là Hoàng Giáp Nguyễn Khắc Niêm – một vị quan Tế Tửu thay thế Ông Nội anh em mình, rất thanh liêm – bị đấu tố cho đến chết, khiến em rất buồn. Em nghĩ rằng sống dưới chế độ bắt buộc phải tôn sùng Hồ Chí Minh, chị không thể nói lên sự phẫn uất đối với kẻ đã giết cha mình thì đành im lặng; chứ sao chị lại viết sách ca tụng? (Chị Thiếu Anh là chị dâu cả của người viết, vợ của bác sĩ Đặng văn Ấn và là em gái út của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện – Ghi chú của người viết).