Cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2007-08 làm nổi bật tranh luận về vai trò của nhà nước trong nền kinh tế, nhất là tại Hoa Kỳ. Chủ trương chính quyền phải giảm thiểu không can thiệp vào thị trường tự do đã trở nên lỗi thời – mà đại diện là ông Alan Greenspan và quan niệm “laissez faire” để nền kinh tế thị trường tự điều chỉnh khi bị mất thăng bằng. Thay vào đó nhà nước đóng vai trò chủ động chẳng những để giải quyết mối nguy trước mắt mà còn nhằm ngăn ngừa một cuộc khủng hoảng tương tự không xảy ra trong tương lai. Nói một cách ông Smith ngày này đã nhường chổ cho ông Keynes lên sân khấu chính (Adam Smith là kinh tế gia thế kỷ 18 với quan điểm thị trường cần được phát triễn tự do, còn John Keynes vào đầu thế kỷ 20 chủ trương nhà nước can thiệp tích cực vào nền kinh tế).

Tuy vậy không thể tìm ra một sự phân công tuyệt đối giữa chính quyền và tư nhân. Khu vực công, hay nhà nước, mang trách nhiệm bảo đảm trật tự, các nhu cầu công cộng và an sinh cho mọi người dân. Trong khi đó khu vực tư nhân là động lực chính cho phát triển vì thúc đẩy bởi lợi nhuận. Bất cứ ai trong chúng ta khi nào có dính líu đến nhà nước từ Âu sang Á cũng đều gặp phải cách làm việc rườm rà, quan liêu của công sở cho dù mức độ ít nhiều rất khác nhau. Trái lại các công ty tư vì bị cạnh tranh nên linh hoạt, quyết định nhanh chóng và trách nhiệm, nhưng bù lại chủ yếu nhằm vào tư lợi chớ không phải an sinh cho nhân viên. Sự khác biệt này thể hiện rỏ ràng nhất qua lời phát biểu của ông Paulson khi còn là Tổng Giám Đốc Ngân Hàng Đầu Tư Goldman Sachs, rằng 80% lợi nhuận của công ty đến từ 20% nhân viên, nói một cách khác, ông có thể sa thải đa số người làm việc mà ngân hàng còn sanh lời nhiều hơn; nhưng đến lúc trở thành Tổng Trưởng Tài Chánh đối diện với cuộc khủng hoảng hiện thời thì ông phải lo cho toàn bộ nền kinh tế trong đó có cả người giàu lẫn nghèo, giỏi hay dỡ, thất nghiệp hoặc có việc làm; ông phải tìm biện pháp giúp đỡ cả các công ty lành mạnh hay yếu kém trong các ngành tài chánh, xe hơi v.v….

Ông Adam Smith lập luận rằng nền kinh tế phát triển điều hoà nhất theo nếu tự điều tiết theo hai định luật tự nhiên là cung cầu và đào thải. Cung cầu thì ai cũng hiểu, khi nhu cầu tăng thì giá cả tăng dẫn đến sản xuất tăng, hãng xưởng tạo ra công ăn việc làm, nhưng khi phát triển ra quá lớn lại trở thành nặng nề trì trệ. Đến lúc hoàn cảnh xoay chuyển, hoặc vì nhu cầu giảm, sản xuất thặng dư, hay kỹ thuật thay đổi thì một số công ty cũ phải bị đào thải để nhường chổ cho các lực lượng sản xuất mới và linh động ra đời. Adam Smith ví von có một bàn tay vô hình (invisible hand) chỉnh đốn các bất quân bình, và sự can thiệp của nhà nước chỉ làm cản trở tiến trình phát triển và sàn lọc tự nhiên.

Nhưng mỗi lần có cuộc khủng hoảng lớn như năm 1929-32 hay 2007-09 thì nhà nước không thể làm ngơ khi đời sống dân chúng bị ảnh hưởng trầm trọng vì nạn thất nghiệp, hay tài sản đầu tư vào chứng khoáng và địa ốc mất mát trầm trọng. Chẳng những chính quyền phải bơm tiền vào các biện pháp cấp thời để cứu cấp nền kinh tế, mà còn phải có các biện pháp ngăn ngừa và chính sách thúc đẩy phát triển dài hạn rút tỉa từ những bài học đã qua. Ông John Keynes là kinh tế gia đầu tiên cổ võ cho vai trò tích cực của nhà nước để bảo đảm sự phát triển liên tục và đồng bộ của nền kinh tế.