Danchimviet - http://danchimviet.com
Ngày kiểm thảo đầu tiên (1)
http://danchimviet.com/articles/578/1/Ngay-kim-tho-u-tien-1/TrangPage1.html
Nguyên Anh

 
Tác Giả: Nguyên Anh
Đăng lên/Published on 02.11.08
 
...cán bộ chính trị khuyến dụ chúng tôi nên thành khẩn khai báo vì lý lịch của chúng tôi cách mạng đã biết hết rồi, có khai man, khai láo cũng không thể qua mặt tai mắt của nhân dân, đảng và nhà nước được, cán bộ đã có sẵn trong tay lý lịch từng người...

Trại chia làm hai để bắt đầu kiểm thảo lý lịch, tôi nằm trong toán đầu, chúng tôi ngồi dưới gốc xoài, bên cạnh giếng, gần nhà bếp, sau mấy ngày gò lưng moi móc đủ thứ tội gán ghép cho chính mình, cán bộ chính trị khuyến dụ chúng tôi nên thành khẩn khai báo vì lý lịch của chúng tôi cách mạng đã biết hết rồi, có khai man, khai láo cũng không thể qua mặt tai mắt của nhân dân, đảng và nhà nước được, cán bộ đã có sẵn trong tay lý lịch từng người chúng tôi, cộng thêm sự khai báo của địa phương, nhất là khi chiếm đươc Bộ Tổng tham mưu “ngụy” và bộ não điện tử của Mỹ để lại đã nằm trong tay cách mạng hết rồi. Ông cán bộ hướng dẫn nói:

- Chúng tôi chỉ thử lòng các anh thôi, chúng tôi có thể viết ra ba đời lý lịch từng anh một, không cần một chữ của các anh đâu.

Chúng tôi trố mắt ra nhìn anh ta một cách khâm phục, làm sao anh ta có thể biết rành rẽ vậy?. Anh này nói láo lòi đuôi ra mà không biết, ở trong Nam làm gì có nơi nào bắt người dân phải khai 3 đời ra bao giờ đâu.

Anh ta nói tiếp:

- Chúng tôi khuyên các anh đừng bao giờ dại dột mà lừa dối cách mạng, bởi vì ngày các anh đoàn tụ với gia đình vợ con của các anh là tùy thuộc vào những gì các anh viết ra trên bản trích ngang và bản kiểm thảo lý lịch của các anh, càng thành khẩn chừng nào, càng chi tiết chừng nào càng chứng tỏ các anh đã có tư tưởng tốt và thấm nhuần cách mạng càng cao, cho dù các anh có lỗi lầm lớn cách nào thì nhà nước, đảng, nhân dân cũng vẫn mở lòng quảng đại khoan dung độ lượng cho các anh, còn anh nào ngoan cố, dấu diếm thì đừng trách chúng tôi nghiêm khắc với các anh, anh nào mà thắc mắc bất cứ điều gì hoặc không biêt chính xác đã giết bao nhiêu quân cách mạng, vào thời điểm nào thì cũng vẫn khai báo là không nhớ là bao nhiêu, ngày, tháng nào các anh vẫn phải phỏng chừng chứ không nhớ không có nghĩa là không phải khai đâu. Các anh phải khai tất tần tật.  

Ngày đi họp để đả thông tư tưởng và quán triệt cách thức viết bản kiểm thảo cán bộ chính trị trại hướng dẫn cho các đội trưởng và B trưởng bản tự kiểm phải kê khai đầy đủ ba đời nội ngoại ở đâu, làm gì còn sống hay đã chết, còn ở trong nước hay đã chạy trốn ra nước ngoài, về cá nhân còn kỹ hơn nữa, từ khi bắt đầu đi học lớp năm ( bây giờ gọi là lớp một ) cho tới ngày vào trại tập trung, học trường nào, có bằng cấp gì? Làm cơ quan nào, khi đi lính thì tại sao đi lính, cấp bậc cuối cùng, giữ chức vụ gì? người chỉ huy là ai, tư tưởng người nầy như thế nào, tốt hay xấu, sau đó là những hoạt động và công trạng được chính quyền “ngụy” khen thưởng như thế nào?

- Các anh phải động viên các bạn cải tạo viên cùng tổ cùng đội với các anh yên lòng mà làm việc nghiêm túc, ban lãnh đạo trại sẽ không bao giờ dựa vào những lời khai thành khẩn của cải tạo viên mà bắt tội các anh đâu. Hắn ta nhấn mạnh:

-  Bác Hồ có dạy, người ta chỉ đánh người chạy đi, chứ có ai lại đánh người quay trở lại, phải không nào? Các anh nhất trí chứ? (Anh cán bộ này nói sai, câu trên là ngạn ngữ là châm ngôn của dân gian VN, không phải là bác Hồ của anh ta sáng tác, đa số những dẫn chứng về văn chương hay tư tưởng, ông HCM lấy của người khác rồi cứ để cho mọi người hiểu là của ông ta. Thí dụ: Tuyên ngôn độc lập ông đọc tại quãng trường Ba Đình năm 1945 là tuyên ngôn độc lập của Mỹ.)

Chúng tôi về họp đội, họp B, họp A đa số chỉ nhắc lại nguyên văn những gì đã được nghe, tuy nhiên cũng có vài tổ họp hành rất sôi nổi sau một ngày gò lưng viết bản kiểm thảo, nhất là trong tổ lại có những tên nằm vùng, hoặc có thân nhân nằm vùng hay đi theo MTGPMNVN trước đây, dĩ nhiên cũng có vài anh vào hùa với “ cách mạng” để kiếm điểm hy vọng được “cách mạng” chiếu cố mà được tha về sớm với vợ con chăng?

Ngày kế tiếp mỗi người trong B đều phải đọc bản kiểm thảo của chính mình cho mọi người trong B cùng nghe để được anh em giúp đỡ những người chưa thông suốt đường lối, còn có tinh thần tiêu cực, viết lấy lệ, tránh né, mơ hồ không rành mạch. Tôi vừa là B trưởng vừa là tổ trưởng học tập nên tình nguyện đọc trước làm gương cho những người khác, 24 trang bản nháp giấy học trò, ba đời nhà tôi cả nội lẫn ngoại đều được tôi khai hết, dĩ nhiên tôi chỉ khai những người còn ở lại ngoài Bắc sau lần di cư 1954 và những người đã chết, tất cả những ai vào Nam tôi đều dấu hết, kể cả bố tôi, những chú bác, anh em tôi đi ngoại quốc tôi đều khai đã mất liên lạc từ ngày tôi đi lính, chức vụ trong quân đội chỉ là giữ nhiệm vụ đánh nhau, những kiêm nhiệm khác tôi không khai, viết dài dòng những trận chiến, chiến dịch vô thưởng vô phạt, đa số anh em trong tổ chỉ hỏi lấy lệ hoặc hỏi những câu tôi khai láo lòi đuôi để tôi sửa lại cho hợp lý trong bản khai chính thức, vì bản nháp cũng phải nộp, nên phần sửa chữa thường chỉ viết thêm phần giải thích.

Trong B của tôi có một tên bạn của anh em chúng tôi, ba anh em chúng tôi tuổi tác cách nhau 1, 2 năm nên có một số bạn bè chung từ ngày còn đi học cùng trường, mặc dù không cùng lớp với tôi, hắn ta thường đến nhà tôi học chung với nhau sau những giờ ở trường về, hắn cũng bắt chước những tên bạn của tôi, gọi mẹ tôi là bà “ Bô ”. ( Lấy từ chữ beau-père và belle-mère) Đến gần ngày thi cả bọn ăn rầm ở rề nhà tôi để cùng “gạo cua“ với nhau, còn 4 ngày Tết thì nhà tôi chẳng khác gì cái chợ Bà Chiểu cả, bạn bè của chúng tôi và họ hàng đầy nhà, cho nên cả họ nhà tôi, hắn biết gần hết. Không biết có phải vì nghĩ đến nghĩa cử của mẹ tôi, của chú tôi ( hắn là sĩ quan dưới quyền của ông chú tôi làm tỉnh trưởng ở một tỉnh khá quan trọng ở miền Nam ), hay vì tình bạn bè hay vì hoàn cảnh bắt buộc tai quê nhà của hắn ở Phú Yên bị ép buộc phải theo Việt Cộng, mà phải “nín thở qua sông “. Hắn đã im lặng hoàn toàn về lý lịch của tôi trong ngày kiểm thảo tại tổ. Thú thật cả gia đình tôi và tôi không ai biết về lý lịch VC của hắn ta cho tới ngày hắn được thả về sau vài tháng ở cùng trại tù với tôi, trước ngày nổ Long Khánh, sau này hắn đã vượt biển năm 1979 đến Hồng Kông rồi được sang Mỹ, thật là hú vía! Viết bản kiểm thảo, họp tổ phê bình nâng đỡ nhau, rồi nộp cho cán bộ quản giáo, nghỉ xả hơi.

Sau một tuần, cả trại tập họp nghe cán bộ giảng giải và phê bình chung cách viết bản thảo của chúng tôi xong rồi chia ra làm 2, từ sáng sớm chúng tôi được lệnh tập họp, toán tôi ra ngồi dưới gốc xoài. Toán thứ hai xuống tuốt gần kho thực phẩm và chuồng heo. Các đội lục tục mỗi người xách ghế con của mình ra chỗ tập trung. Thiếu úy Cần, tên của anh cán bộ Bắc kỳ phụ trách buổi kiểm thảo dáng nho nhã, dong dỏng cao, ăn nói mềm mỏng, nhưng ngôn từ chữ nghĩa thì cũng một trường, một lớp như nhau, nghĩa là rập khuôn, khẩu hiệu, chỉ khác là anh ta không dở giọng lên lớp, dậy đời ngớ ngẩn, dốt nát như đa số các anh cán bộ khác. Anh ta giải thích sơ qua cách thức kiểm thảo, giống như các lần đi quán triệt tư tưởng và học tập khai lý lịch, rối anh ta khuyến khích:

- Thế có anh nào tình nguyện lên đọc bản tự kiểm để cho các anh em ở đây giúp đỡ không nào? Mọi người im lặng như thóc, hắn ta quay sang trái rồi lại sang phải đảo mắt tìm kiếm chẳng thấy ai tình nguyên, hắn quay sang người vừa hướng dẫn cho anh em tập họp và báo cáo với hắn vừa rồi, lên tiếng:

- Anh gì này! Anh ra động viên anh em đi chứ, mạnh dạn lên chứ.


Mặt anh tù nghệt ra, quay qua quay lại cũng chẳng thấy ai dơ tay. Tôi ngồi ở hàng cuối cùng nên quan sát được hết cả anh em ngồi phía trước, thấy không khí coi bộ ngột ngạt quá, tôi bèn đứng dậy dơ tay lên.

- Thưa anh, tôi tình nguyện đọc bản tự kiểm của tôi trước.

Ngồi trước cái bàn mộc đặt ngay dưới gốc cây, anh cán bộ tươi cười hớn hở:

- Thế chứ! Thế anh tên là gì nhỉ? Anh báo cáo cho các anh ở đây biết đi!

Tất cả 4, 5 trăm cái đầu cùng quay lại hướng của tôi nhìn xem thằng nào mà ngon quá vậy. Thật ra trò này cũng chẳng lạ lẫm gì với tôi cả, trước khi đi lính, ngày còn đi dậy ở trường Quân Chính và XDNT tôi đã từng hướng dẫn cách thức này cho khóa sinh của tôi rồi, có khác chăng là hồi đó tôi trong cương vị của người giảng viên và buổi kiểm thảo cũng là buổi để cho khóa sinh vui chơi và rút tìa kinh nghiệm công việc làm trong ngày mà thôi, bây giờ thì tự mình kể tội của mình, những tội phải tự gán ghép cho mình theo kiểu “cách mạng“ xúi.

- Thưa anh, tôi là Vũ B trưởng Đội I

-  Anh Vũ có biểu hiện tốt trong học tập đấy! Các anh ngồi nghiêm túc tập trung lắng nghe bản kiểm thảo của anh Vũ xong rồi giúp đỡ anh Vũ cho tốt nhé!

Tôi đọc hết 24 trang giấy một cách trơn tru, rành rọt. Ngừng lại một chút tôi nói:

- Thưa anh, hết!

Ngồi thẳng người lại sau chiếc bàn Cần lên giọng:

- Các anh đã được quán triệt trong học tập, bây giờ là lúc các anh phải thành khẩn giúp anh Vũ trong quá trình khai báo, có chỗ nào thành khẩn, chỗ nào tiêu cực, chỗ nào thiếu sót, các anh đã nắm được chưa? Nào chúng ta bắt đầu nhé!

Tất cả đều giữ yên lặng, một không khí nặng nề vì đã có ai hiểu gì về trò chơi này bao giờ đâu, biết nói gì, làm gì lúc này, lỡ lời thì rắc rối to với cách mạng, không thì cũng làm khổ phe ta. Yên lặng một lúc thì anh cán bộ ngồi chờ không được, bèn lên tiếng:

- Thôi để tôi hỏi anh Vũ một câu để các anh bắt chước theo nhá! Hắng giọng xong, quay sang phía tôi anh ta hỏi:

- Trong bản tự kiểm anh viềt khá đầy đủ, nhưng sao lại không khai gì về bố anh từ ngày gia đình anh chạy trốn vào Nam vậy?

Tôi đã có dự tính trước về câu hỏi này nên trả lời ngay:

-  Thưa anh, tôi được mẹ tôi kể lại, là bố tôi phải đi làm xa nhà, rồi lấy vợ bé, từ đó không về nhà nữa.

Anh ta còn vặn hỏi mãi về bố tôi, nhưng tôi nói tôi không biết gì hơn điều mẹ tôi kể cho tôi nghe, tôi cũng không biết bố tôi làm gì ở đâu. Ngẫm nghĩ một lúc xong anh ta nói:

- Ừ, cũng phải, lúc ấy anh còn ham mê đá bóng, chơi cầu, có biết gì chuyện của người lớn. Nói xong anh ta nhìn xuống chỗ đám tù cải tạo ngồi rồi nói:

- Anh này, hắn ta chỉ ngay một anh ngồi hàng đầu Anh gì đó mạnh dạn lên ! thế anh báo cáo đi, góp ý đi chứ ! rồi các anh ở đây sẽ cùng nhau giúp đỡ cho anh Vũ nhé !

Anh bạn tù nhốm người định đứng dậy thì Cần lấy tay vẫy vẫy nói:

- Anh cứ ngồi yên chỗ không phải đứng dậy, phát biểu tự do, thoải mái đi anh!

Sau khi đã nói tên, đội nào xong anh ta ngẫm nghĩ một chút rồi hỏi :

- Trong tờ kiểm thảo của anh Vũ, tôi nhận thấy có thiếu sót một điểm rất quan trọng là thời gian anh chưa đi lính anh đã không khai rõ là anh dạy ở trường nào, tỉnh nào, dạy môn gì ? Đề nghị anh Vũ bổ túc, báo cáo hết.

Tôi nghĩ rất nhanh thầm cảm ơn anh bạn tù đã khơi mào một câu hỏi vô thưởng vô phạt cho tôi. Cần lại lên tiếng :

-  Ừ ! Phải đấy thế anh Vũ dạy gì nào, rồi tại sao anh lại xung phong đi lính "ngụy" chống lại cách mạng ! Anh trả lời đi !

Bỏ mẹ ! Thằng cha này sao quẹo cua lẹ thế ! Chưa kịp sắp xếp câu trả lời anh bạn tù hắn đã lái sang chỗ hiểm hóc ngay thế này. Tôi thong thả trả lời :

- Thưa các anh ! Để bổ túc phần này, từ năm 1965 đến năm 1967 tôi dạy môn toán tai trường trung học ở tỉnh Bình Tuy, sau về Saigon dạy cho tới ngày bị gọi động viên năm 1968, tôi không xung phong đi lính, tôi chỉ tuân hành lệnh tổng động viên của chính phủ. Vì thấy phần này không quan trọng nên tôi chỉ khai tóm tắt là đi dạy học thôi.

Không khí lại trở lại yên lặng vì câu trả lời mà ai trong chúng tôi cũng đều hiểu rất rõ thời kỳ tổng động viên sau Mậu Thân này. Tên cán bộ Cần cũng không biết phải vặn tôi thêm điều gì, có lẽ hắn chưa hiểu biết nhiều về chế độ của miền Nam và cũng không phải là cán bộ chuyên nghiệp coi tù nên hắn lại ngồi ngây mặt ra một lúc rồi mới lên tiếng.

- Các anh khác giúp đỡ anh Vũ nữa đi chứ !

Một cánh tay mạnh dạn đưa tay l

- Thưa anh tôi có ý kiến ! Sau khi Cần khoác tay và lên tiếng khuyến khích :   
                           

- Được, anh cứ mạnh dạn phát biểu đi !

Một giọng nói khá gay gắt hỏi tôi :

-  Anh Vũ nói anh về Saigon dạy học năm 1967, 68, anh Vũ đã không thành khẩn trong khai báo với cách mạng, theo tôi biết trong 2 năm này anh Vũ dạy tai trường quân chính ở trại Chí Linh ngoài Vũng Tầu, trại có tên gọi là Trung tâm Huấn Luyện Cán Bộ Xây Dựng Nông Thôn, anh dạy gì, khóa sinh của anh là những thành phần nào của miền Nam. Ngoài ra trong phần khai khi anh giữ nhiệm vụ SQTC trong quân đội anh đã lấy bao nhiêu tiền của lính bỏ vào túi riêng của anh, ở đây anh em nào cũng biết bọn SQTC của chế độ "ngụy" đã có bao nhiêu trò ăn cắp, chặn tiền của lính dưới quyền. Anh hãy thành thật khai báo những điều này. Báo cáo hết !

Khi chấm dứt câu hỏi hắn ta quay lại nhìn tôi nửa như thách đố nửa như chế riễu tôi.
(Còn tiếp)

© 2008 www.danchimviet.com