Trong những năm qua đã có nhiều dấu hiệu thị trường địa ốc gặp khó khăn, bong bóng địa ốc xẹp. Thị trường tài chính “mở - ít kiểm soát” cho nên việc này dẫn đến “khủng hoảng tài chính”.  

Trong nhiều năm dưới sự giám sát của ông Greenspan, Qũy Liên Bang – Fed đã để “thị trường” tự điều hành – mở và ít kiểm soát. Nay chính ông Greenspan cũng phải thú nhận là đã quá tin tưởng vào thị trường và ông ta bị xốc.

Các nợ địa ốc được gói thành các tín dụng mới về địa ốc: trái phiếu CDO (Collateral Debt Obligations) và CLO (Collateral Loan Obligations) – hay dùng thế chấp nợ - thành các trái phiếu đầu tư là dưới thời Greenspan.  
 
Khi khủng hoảng xẩy ra, Bộ Tài chính và Quỹ Fed đã phải giúp cứu vớt nhiều ngân hàng đầu tư Bear Stearns (BS) qua việc “bảo đảm nợ” để ngân hàng J.P Morgan - Chase mua lại BS với giá là 30 tỷ đô; “quốc hữu hóa” 2 Ngân hàng tài trợ địa ốc Freddie Mac và Fanny Mae vì sợ phản ứng dây chuyền trong khu vực đia ốc. Quỹ Fed cũng quyết định cứu công ty bảo hiểm lớn nhất của Mỹ AIG qua việc đầu tư vào vốn qua một khoảng cho vay 85 tỉ đôla và nay còn cho vay thêm 37.5 tỷ, cứu vớt ngân hàng đầu tư Merrill Lynch bằng cách đứng đằng sau giúp Bank of America mua lại ngân hàng đầu tư này. Nhưng quỹ Fed và BTC đã để cho ngân hàng đầu tư Lehman Brothers phá sản. 

Việc này đã gây rối loạn trong thị trường tài chính. Trong nhiều tuần, các các ngân hàng trung ương Mỹ, Anh, Âu châu, Thụy sĩ, Nhật, v.v. đã phải đổ nhiều tỷ đô vào thì trường tài chính ngân hàng trên thế giới để giúp lấy lại “niềm tin”. Theo phản ứng dây chuyền, thị trường tài chính thế giới gặp khó khăn và các thị trường tài chính – chứng khoán tại Mỹ, Âu châu và Á châu đã sụp theo thị trường New York.      

Cuối cùng lưỡng viện, đã quyết định cứu vớt thị trường tài chính – lấy lại “niềm tin” thị trường tài chính với một khoản tiền khổng lồ là $ 700 tỷ đô. 

Lúc đầu các nước Âu châu đã đánh giá thấp cách “giám sát” của hệ thống ngân hàng đầu tư - SEC (Security Exchange Commission) và chỉ trích mạnh mẽ nguyên nhân “khủng hoảng” từ Mỹ - quá tham tiền. TT Pháp Sarkozy, Thủ tướng Ý Silvio Berlusconi và TT Anh Brown cho là lỗi tại Mỹ. Các nước Âu châu muốn một “tư bản đầu tư” chứ không phải “đầu cơ”.

“Vừa chê người ngày hôm trước thì ngày hôm sau bà TT Angela Merkel cũng phải cứu vớt hệ ngân hàng Đức (Hypo Bank). Từ Iceland, đến Ireland, hệ thống ngân hàng lâm vào tình trạng khủng hoảng. Nay khủng hoảng địa ốc - tài chính tại Mỹ trở thành một khủng hoảng tài chính thế giới. 

Làm sao có thể cắt nghĩa chỗ đi từ “bong bóng” địa ốc xì tại Mỹ đến khủng hoảng tài chính - tín dụng thế giới? Làm sao sửa lại hệ thống tài chính?  

Bài này sẽ cố thông tin cho độc giả về:

1) Liên hệ tài trợ địa ốc và khủng hoảng tín dụng;
2) Khủng hoảng tài chính và giám sát ngân hàng - quy định Basle; 
3) Tương lai hệ thống tài chính thế giới ra sao?