Di tản (1)
http://danchimviet.com/articles/531/1/Di-tn-1/TrangPage1.html
Huỳnh Ngọc Tuấn
Tác Giả: Huỳnh Ngọc Tuấn
Đăng lên/Published on 19.10.08
Lúc ấy, Tín thật sự không hiểu : Đất nước Việt Nam là của người Việt
Nam, sự hưng vong của đất nước, của dân tộc Việt Nam là trách nhiệm của
những người lãnh đạo chính phủ, của chế độ, tại sao lại đổ tất cả lên
đầu người Mỹ...
Lúc ấy, Tín thật sự không hiểu : Đất nước Việt Nam là của người Việt
Nam, sự hưng vong của đất nước, của dân tộc Việt Nam là trách nhiệm của
những người lãnh đạo chính phủ, của chế độ, tại sao lại đổ tất cả lên
đầu người Mỹ...Tin Buôn Mê Thuột thất thủ đã phủ một bóng đen lên toàn bộ cuộc sống. Chiến tranh hiện diện ở mọi nơi, mọi lúc. Chiến tranh là đề tài của tất cả mọi người. Người ta nói về chiến tranh ở quán càfê, ở quán ăn bên vỉa hè, trên bàn ăn của mỗi gia đình, ở chợ và ở cả trường học.
Trường của Tín nhìn bên ngoài vẫn không có gì thay đổi, họ vẫn đi học, vẫn diện thật đẹp: đồng phục thẳng nếp, dày da bóng loáng, đồng hồ đắt tiền. Các thầy cô vẫn lên lớp nhưng có vẻ trầm tư hơn. Những thầy trước đây vẫn hay la hét bây giờ trở nên dịu dàng và lặng lẽ. Tín nhìn thấy nơi đôi mắt các thầy cô một ánh nhìn âu lo và sầu thảm. Kỉ luật đã trở nên lỏng lẽo từ bao giờ mà chẳng ai hay. Những giờ dạy học được cắt ngắn ở mọi môn học. Thầy cô dành nhiều thời gian để nói chuyện với nhau. Trong giờ học, nếu có ai đó mất trật tự thì cũng được nhắc nhở nhẹ nhàng và qua quýt. Thầy cô chẳng còn để tâm đến với tiết học. Đối với anh, đó là một sự yên lặng rất khó hiểu. Nhưng giờ công dân vẫn như mọi ngày, cuối tiết học nào thầy T.S.X cũng dành thời gian cho các đề tài thời sự, chỉ khác là bây giờ năm phút thời sự đã kéo dài thành ba mươi phút. Hôm nay, thầy nói về chiến sự xảy ra ở những điểm nóng và phê phán lớn tiếng chính quyền bất lực, tham nhũng và dối trá. Thầy chỉ trích hệ thống tuyên truyền và thông tin của chính phủ, coi thường công luận: chiến sự xảy ra ở đâu thì cũng “địch quân thiệt hại nặng, quân ta hoàn toàn vô sự”. Rồi ông lên án ông Tỉnh trưởng này, Thị trưởng kia ăn cướp của dân. Thầy nói:
- Người nông dân thì bánh tráng cuốn thịt heo, còn các quan chức thì tole quấn ximăng. Những nhà lãnh đạo quân đội thì bất tài, không hiểu gì về binh pháp. Thông tin tình báo thì mù tịt, bất cập, không nắm hiểu ý đồ chiến thuật của địch. Buôn Mê Thuột mất chính là biểu hiện sự bất tài bất lực của những nhà lãnh đạo quân đội.
Rồi thầy đả kích nước Mỹ bán đứng Việt Nam Cộng Hoà, đâm sau lưng, hi sinh Việt Nam Cộng Hoà vì chiến lược toàn cầu của Mỹ. Tất cả những gì thầy nói, họ chẳng hiểu gì và cũng không quan tâm gì mấy. Họ chỉ mến thầy ở sự sinh động, cởi mở; kính trọng thầy vì kiến thức và tác phong sư phạm. Lúc ấy, Tín thật sự không hiểu : Đất nước Việt Nam là của người Việt Nam, sự hưng vong của đất nước, của dân tộc Viêt Nam là trách nhiệm của những người lãnh đạo chính phủ, của chế độ, tại sao lại đổ tất cả lên đầu người Mỹ, người Mỹ quan trọng đến thế sao?!. Còn sứ mệnh và trách nhiệm của chính quyền Việt Nam ở đâu? Thoáng nghĩ vậy thôi, chứ anh vẫn biết mình chỉ là một thằng nhóc, thì hiểu cái gì !
Ở trường về, ăn cơm xong, Tín vẫn đi chơi như mọi khi. Nhưng phố xá yên lặng hơn. Trên đường phố, nhiều người trở nên ủ dột, nét mặt đăm chiêu. Họ mua hàng nhiều hơn để dự trữ, phòng khi chiến tranh kéo đến. Những quán cà phê, quán nhậu, người ta mở nhạc nhỏ hơn và cũng vắng khách hơn. Tín đến nhà một thằng bạn nhà giàu - nhà kín cổng cao tường, bấm chuông và chờ đợi. Tường (tên thằng bạn) ra mở cửa. Không như mọi khi, nó nói rất khẽ :
- Vào đi.
Vẻ mặt nó đăm chiêu. Tín cũng hiểu một phần nhưng vẫn hỏi:
- Mày làm sao vậy? Có vấn đề gì sao? Nó trả lời, giọng trầm xuống. Cái kiểu cách này Tín chưa gặp ở Tường bao giờ, nhưng đã gặp nhan nhản ở ngoài kia, trên nét mặt của những người lớn.
- Không phải tao mà ông già tao. Ông đang tính chuyện thu gom tài sản và di tản.
Tín thấy mọi việc đã vượt quá tầm suy nghĩ của mình. Tín linh cảm mọi cái bắt đầu rạn nứt: trường học, bạn bè và còn gì nữa đây. Những trật tự và những quan hệ đã trở nên trục trặc. Người ta bắt đầu có những dự kiến đau xót và đầy rủi ro, bất trắc.
- Nhưng đi đâu bây giờ? Chiến tranh ở mọi nơi.
Tường vừa đi vừa nói:
- Đi Mỹ. Ông già tao định bán hết tài sản ở Sài Gòn, Đà Nẵng, rút tiền ở ngân hàng và đi Mỹ. Tao có anh và chị đi học ở bên đó, và đã trở thành công dân Mỹ từ năm 70. Anh chị tao sẽ thu xếp cho gia đình tao sang định cư tại Mỹ.
Trường của Tín nhìn bên ngoài vẫn không có gì thay đổi, họ vẫn đi học, vẫn diện thật đẹp: đồng phục thẳng nếp, dày da bóng loáng, đồng hồ đắt tiền. Các thầy cô vẫn lên lớp nhưng có vẻ trầm tư hơn. Những thầy trước đây vẫn hay la hét bây giờ trở nên dịu dàng và lặng lẽ. Tín nhìn thấy nơi đôi mắt các thầy cô một ánh nhìn âu lo và sầu thảm. Kỉ luật đã trở nên lỏng lẽo từ bao giờ mà chẳng ai hay. Những giờ dạy học được cắt ngắn ở mọi môn học. Thầy cô dành nhiều thời gian để nói chuyện với nhau. Trong giờ học, nếu có ai đó mất trật tự thì cũng được nhắc nhở nhẹ nhàng và qua quýt. Thầy cô chẳng còn để tâm đến với tiết học. Đối với anh, đó là một sự yên lặng rất khó hiểu. Nhưng giờ công dân vẫn như mọi ngày, cuối tiết học nào thầy T.S.X cũng dành thời gian cho các đề tài thời sự, chỉ khác là bây giờ năm phút thời sự đã kéo dài thành ba mươi phút. Hôm nay, thầy nói về chiến sự xảy ra ở những điểm nóng và phê phán lớn tiếng chính quyền bất lực, tham nhũng và dối trá. Thầy chỉ trích hệ thống tuyên truyền và thông tin của chính phủ, coi thường công luận: chiến sự xảy ra ở đâu thì cũng “địch quân thiệt hại nặng, quân ta hoàn toàn vô sự”. Rồi ông lên án ông Tỉnh trưởng này, Thị trưởng kia ăn cướp của dân. Thầy nói:
- Người nông dân thì bánh tráng cuốn thịt heo, còn các quan chức thì tole quấn ximăng. Những nhà lãnh đạo quân đội thì bất tài, không hiểu gì về binh pháp. Thông tin tình báo thì mù tịt, bất cập, không nắm hiểu ý đồ chiến thuật của địch. Buôn Mê Thuột mất chính là biểu hiện sự bất tài bất lực của những nhà lãnh đạo quân đội.
Rồi thầy đả kích nước Mỹ bán đứng Việt Nam Cộng Hoà, đâm sau lưng, hi sinh Việt Nam Cộng Hoà vì chiến lược toàn cầu của Mỹ. Tất cả những gì thầy nói, họ chẳng hiểu gì và cũng không quan tâm gì mấy. Họ chỉ mến thầy ở sự sinh động, cởi mở; kính trọng thầy vì kiến thức và tác phong sư phạm. Lúc ấy, Tín thật sự không hiểu : Đất nước Việt Nam là của người Việt Nam, sự hưng vong của đất nước, của dân tộc Viêt Nam là trách nhiệm của những người lãnh đạo chính phủ, của chế độ, tại sao lại đổ tất cả lên đầu người Mỹ, người Mỹ quan trọng đến thế sao?!. Còn sứ mệnh và trách nhiệm của chính quyền Việt Nam ở đâu? Thoáng nghĩ vậy thôi, chứ anh vẫn biết mình chỉ là một thằng nhóc, thì hiểu cái gì !
***
Ở trường về, ăn cơm xong, Tín vẫn đi chơi như mọi khi. Nhưng phố xá yên lặng hơn. Trên đường phố, nhiều người trở nên ủ dột, nét mặt đăm chiêu. Họ mua hàng nhiều hơn để dự trữ, phòng khi chiến tranh kéo đến. Những quán cà phê, quán nhậu, người ta mở nhạc nhỏ hơn và cũng vắng khách hơn. Tín đến nhà một thằng bạn nhà giàu - nhà kín cổng cao tường, bấm chuông và chờ đợi. Tường (tên thằng bạn) ra mở cửa. Không như mọi khi, nó nói rất khẽ :
- Vào đi.
Vẻ mặt nó đăm chiêu. Tín cũng hiểu một phần nhưng vẫn hỏi:
- Mày làm sao vậy? Có vấn đề gì sao? Nó trả lời, giọng trầm xuống. Cái kiểu cách này Tín chưa gặp ở Tường bao giờ, nhưng đã gặp nhan nhản ở ngoài kia, trên nét mặt của những người lớn.
- Không phải tao mà ông già tao. Ông đang tính chuyện thu gom tài sản và di tản.
Tín thấy mọi việc đã vượt quá tầm suy nghĩ của mình. Tín linh cảm mọi cái bắt đầu rạn nứt: trường học, bạn bè và còn gì nữa đây. Những trật tự và những quan hệ đã trở nên trục trặc. Người ta bắt đầu có những dự kiến đau xót và đầy rủi ro, bất trắc.
- Nhưng đi đâu bây giờ? Chiến tranh ở mọi nơi.
Tường vừa đi vừa nói:
- Đi Mỹ. Ông già tao định bán hết tài sản ở Sài Gòn, Đà Nẵng, rút tiền ở ngân hàng và đi Mỹ. Tao có anh và chị đi học ở bên đó, và đã trở thành công dân Mỹ từ năm 70. Anh chị tao sẽ thu xếp cho gia đình tao sang định cư tại Mỹ.
Họ ngồi đối diện nhau trên ghế đá. Có rất nhiều ghế đá được đặt dưới tán cây. Một khoảng vườn đẹp và êm ả của những buổi chiều yên bình trước đây - nơi tụ họp của bạn bè. Bây giờ chỉ có Tín và Tường. Họ có cảm giác như khoảng vườn rộng ra. Và cái cảm giác hiu quạnh của buổi chiều như giãn ra choáng ngợp cả không gian. Tường không còn sinh động như trước đây. Thay vào vẻ nghệ sĩ và khoáng đạt là nét trầm tư và đau khổ. Tín nghĩ anh có thể hiểu nỗi đau của Tường. Được sang định cư tại Hoa Kỳ trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt và đầy bất trắc này thì đó là ước mơ không dám nghĩ tới của đại đa số dân Việt Nam. Nhưng đối với Tường giờ đây, đó là một nỗi đau và cuộc chiến tranh này là một cơn ác mộng… Nỗi đau đó là Hạnh, một cô gái đài các và tuyệt đẹp. Tường vào nhà mang ra hai lon nước trái cây mát lạnh và cây đàn ghita. Tín uống một ngụm nước, mùi thơm quen thuộc mà anh rất thích, bây giờ trở nên nhạt nhẽo. Lon nước mở nắp để trên mặt bàn đá, những giọt nước đóng quanh lon chảy thành dòng nhỏ đã làm ước mặt bàn, nhưng Tường giờ đây như quên hết mọi thứ. Cây đàn ghita hững hờ trong tay Tường, đôi mắt xa xăm. Khu vườn vẫn yên tĩnh lạ thường. Không một nốt nhạc vang lên trong chiều nắng vàng thơ mộng. Những chiếc lá vàng rơi đầy vườn không ai buồn quét. Chậu quỳnh thật đẹp dưới gốc vương vãi mấy đoá hoa tàn đã héo nhàu, không ai chăm sóc. Sự lịch lãm của chủ nhân được thể hiện qua từng viên đá, từng nét uốn lượn của những cây xương rồng, từng vị trí của mỗi chậu hoa. Nhưng nét chăm chút gọt tỉa của cây bonsai đã có sự xao lãng vô tình. Tường cứ ngồi như vậy: ủ dột và buồn bã, không còn che dấu nữa. Tín không muốn kéo dài sự yên lặng này. Sự yên lặng làm nặng trĩu bầu không khí và cả những tán cây trong vườn.
- Mày đã nói việc này với Hạnh chưa?
- Rồi. Tường trả lời mà không nhìn Tín. Ánh mắt Tường nhìn ra xa xăm.
- Vậy Hạnh phản ứng thế nào?
Duỗi dài đôi chân, ưỡn người một chút, Tường có vẻ mỏi mệt. Mái tóc gợn sóng, dáng người cao lớn, cái dáng vẻ nghệ sĩ và đầy ấn tượng đó. Tín nhìn và nghĩ thầm: Tường là một người mà Trời ban cho rất nhiều may mắn. Gia đình giàu có bật nhất trong tỉnh, đẹp trai và học giỏi với rất nhiều tài năng, một giọng hát tuyệt vời. Nhưng điều làm anh yêu mến nhất ở Tường là sự nhạy cảm và tấm lòng nhân hậu.
- Còn phản ứng thế nào đây? Chỉ có khóc và khóc. Tối qua, tao có đến. Hạnh gầy đi rất nhiều. Tao không biết phải làm thế nào đây?! Tao là đứa được mẹ yêu mến nhất, là báu vật của mẹ. Như mày biết đó, không có tao bên cạnh mẹ sẽ không sống được. Bệnh tim của mẹ mỗi ngày một nặng. Lần này sang Mỹ là cơ hội để chữa bệnh cho mẹ tao. Nếu mẹ không ở trong tình trạng như vậy tao sẽ xin phép ba mẹ cho tao ở lại. Không có Hạnh, tao sống cũng như chết và Hạnh cũng vậy thôi. Không biết sẽ như thế nào đây, nếu tao đi Mỹ. Tao sợ Hạnh héo hon mà chết mất. Hạnh mảnh mai như một đoá hoa quỳnh, chịu sao nổi. Tao không biết, người ta nghĩ gì, mưu cầu điều gì mà cứ lao đầu vào chiến tranh, húc hết chỗ này đến chỗ khác. Họ có chịu hiểu những người trẻ như mình mong muốn điều gì ở họ, ở tương lai? Họ hiểu là chúng ta cần cái gì không? Đó là hoà bình, để cho chúng ta được sống tự do với tư cách là một con người. Chúng ta được sống với số phận của chính chúng ta, chứ không phải là sự áp đặt của người khác.
Tín không ngạc nhiên gì khi nghe những lời tâm sự đó, vì chính anh cũng nghĩ như thế, và thế hệ của họ đều nghĩ như thế. Bình thường, Tường đã ăn nói lưu loát và đầy suy tư, nhưng cuộc chiến này đã làm cho Tường già dặn hơn và đau khổ hơn. Họ - mỗi người theo đuổi sự suy nghĩ của mình.
Có tiếng chuông ngoài cửa. Tín nhìn khu vườn yên tĩnh, cây ngọc lan già nua với những đoá hoa trắng muốt và thơm ngát là quà tặng của họ cho các bạn gái để tỏ ra”gallant” một thời; khóm trúc sau vườn mà họ vẫn làm cần câu cá những ngày hè trên cầu ao, những con cá bạc lấp lánh và những tiếng cười tự nhiên đầy thán phục của mấy cô bạn gái mỗi lần một chú cá vô phúc bị mắc câu và giãy đành đạch trong giỏ; và cây mai giữa vườn mà cứ mỗi lần Tết đến Tường tặng chúng bạn mỗi đứa một cành, đến nổi nó mang thương tích đầy mình. Nhưng thật lạ, trong cái vẻ tiều tuỵ và đầy thương tích nó lại đẹp lạ lùng.Tín ngước nhìn mấy cây mận đã từng gắn bó với họ trong những ngày hè nóng bức. Những trái mận vừa chua vừa ngọt, mọng nước chấm với muối ớt thật cay.…Tất cả những gì ở đây, trong khu vườn này, Tường cùng với người cha uyên bác và người mẹ nhân hậu, từ lâu đã trở thành một phần của tuổi thơ họ, và nơi đây là thiên đường nhỏ của anh. Bất giác, Tín thấy nhói đau trước cái viễn cảnh Tường sẽ ra đi, ngôi nhà này sẽ thuộc về một người nào đó xa lạ; và những cây mận, cây mai, ngọc lan không còn là những người bạn, chúng sẽ trở nên xa lạ. Anh chợt mường tượng :mỗi lần đi ngang qua, nhìn vào ngôi nhà, khu vườn vẫn gần gũi và thân thiết nhưng lại thuộc về người khác, sẽ không còn nghe thấy tiếng đàn ghita và giọng hát trầm ấm của Tường. Ở xứ người, Tường có còn hát: Ướt mi, Hoài Cảm…. nữa không? Còn nếu hát thì hát với ai, cho ai nghe? Có thể Tường sẽ có mối quan hệ khác với ai đó. Nhưng nơi đây, cái xứ sở nghèo nàn và đầy đau khổ vì chiến tranh này mới thực sự là thiên đường của họ.
Một bàn tay đặt nhẹ lên vai Tín. Nụ cười vẫn rạng rỡ như mọi ngày, Hưng đã đến tự bao giờ:
- Tụi mày sao mà thiểu não vậy. Đã chết đâu, chuyện gì đến nó sẽ đến, cứ vô tư mà sống.
“Cứ vô tư mà sống”, liệu có được không đây? Khi chiến tranh mỗi ngày một ác liệt, sự tàn phá mỗi ngày mỗi lớn, cầu cống, đường sá bị đổ nát. Thây người đẫm máu, tổn thất nhân mạng cho cả hai bên và nhiều nhất vẫn là dân chúng. Sự đảo lộn lớn đến nỗi con người chưa kịp lấy lại sự cân bằng thì lại đảo lộn, mỗi ngày một rối tung lên. Còn những chia cắt trong các mối quan hệ, những tình cảm thương yêu máu thịt, thì có dễ dàng, bình thản được không? Những nỗi đau quằn quại. Người nối tiếp người ra đi mà chẳng biết còn có một ngày gặp lại không. Rồi những ước mơ, dự định về một hạnh phúc, một “thiên đường” tưởng như rất thực ngày hôm qua, bây giờ chỉ còn là một lâu đài trên cát. Một ánh mắt nồng nàn, một vẫy tay lưu luyến ngày hôm qua đã mãi mãi trở thành kỉ niệm. Những con người trẻ trung và ngây thơ có đủ khả năng chịu đựng không, và những vết đau đó sẽ để lại cái gì trong lòng họ, sẽ biến họ thành con người như thế nào?
- Mày đã nói việc này với Hạnh chưa?
- Rồi. Tường trả lời mà không nhìn Tín. Ánh mắt Tường nhìn ra xa xăm.
- Vậy Hạnh phản ứng thế nào?
Duỗi dài đôi chân, ưỡn người một chút, Tường có vẻ mỏi mệt. Mái tóc gợn sóng, dáng người cao lớn, cái dáng vẻ nghệ sĩ và đầy ấn tượng đó. Tín nhìn và nghĩ thầm: Tường là một người mà Trời ban cho rất nhiều may mắn. Gia đình giàu có bật nhất trong tỉnh, đẹp trai và học giỏi với rất nhiều tài năng, một giọng hát tuyệt vời. Nhưng điều làm anh yêu mến nhất ở Tường là sự nhạy cảm và tấm lòng nhân hậu.
- Còn phản ứng thế nào đây? Chỉ có khóc và khóc. Tối qua, tao có đến. Hạnh gầy đi rất nhiều. Tao không biết phải làm thế nào đây?! Tao là đứa được mẹ yêu mến nhất, là báu vật của mẹ. Như mày biết đó, không có tao bên cạnh mẹ sẽ không sống được. Bệnh tim của mẹ mỗi ngày một nặng. Lần này sang Mỹ là cơ hội để chữa bệnh cho mẹ tao. Nếu mẹ không ở trong tình trạng như vậy tao sẽ xin phép ba mẹ cho tao ở lại. Không có Hạnh, tao sống cũng như chết và Hạnh cũng vậy thôi. Không biết sẽ như thế nào đây, nếu tao đi Mỹ. Tao sợ Hạnh héo hon mà chết mất. Hạnh mảnh mai như một đoá hoa quỳnh, chịu sao nổi. Tao không biết, người ta nghĩ gì, mưu cầu điều gì mà cứ lao đầu vào chiến tranh, húc hết chỗ này đến chỗ khác. Họ có chịu hiểu những người trẻ như mình mong muốn điều gì ở họ, ở tương lai? Họ hiểu là chúng ta cần cái gì không? Đó là hoà bình, để cho chúng ta được sống tự do với tư cách là một con người. Chúng ta được sống với số phận của chính chúng ta, chứ không phải là sự áp đặt của người khác.
Tín không ngạc nhiên gì khi nghe những lời tâm sự đó, vì chính anh cũng nghĩ như thế, và thế hệ của họ đều nghĩ như thế. Bình thường, Tường đã ăn nói lưu loát và đầy suy tư, nhưng cuộc chiến này đã làm cho Tường già dặn hơn và đau khổ hơn. Họ - mỗi người theo đuổi sự suy nghĩ của mình.
Có tiếng chuông ngoài cửa. Tín nhìn khu vườn yên tĩnh, cây ngọc lan già nua với những đoá hoa trắng muốt và thơm ngát là quà tặng của họ cho các bạn gái để tỏ ra”gallant” một thời; khóm trúc sau vườn mà họ vẫn làm cần câu cá những ngày hè trên cầu ao, những con cá bạc lấp lánh và những tiếng cười tự nhiên đầy thán phục của mấy cô bạn gái mỗi lần một chú cá vô phúc bị mắc câu và giãy đành đạch trong giỏ; và cây mai giữa vườn mà cứ mỗi lần Tết đến Tường tặng chúng bạn mỗi đứa một cành, đến nổi nó mang thương tích đầy mình. Nhưng thật lạ, trong cái vẻ tiều tuỵ và đầy thương tích nó lại đẹp lạ lùng.Tín ngước nhìn mấy cây mận đã từng gắn bó với họ trong những ngày hè nóng bức. Những trái mận vừa chua vừa ngọt, mọng nước chấm với muối ớt thật cay.…Tất cả những gì ở đây, trong khu vườn này, Tường cùng với người cha uyên bác và người mẹ nhân hậu, từ lâu đã trở thành một phần của tuổi thơ họ, và nơi đây là thiên đường nhỏ của anh. Bất giác, Tín thấy nhói đau trước cái viễn cảnh Tường sẽ ra đi, ngôi nhà này sẽ thuộc về một người nào đó xa lạ; và những cây mận, cây mai, ngọc lan không còn là những người bạn, chúng sẽ trở nên xa lạ. Anh chợt mường tượng :mỗi lần đi ngang qua, nhìn vào ngôi nhà, khu vườn vẫn gần gũi và thân thiết nhưng lại thuộc về người khác, sẽ không còn nghe thấy tiếng đàn ghita và giọng hát trầm ấm của Tường. Ở xứ người, Tường có còn hát: Ướt mi, Hoài Cảm…. nữa không? Còn nếu hát thì hát với ai, cho ai nghe? Có thể Tường sẽ có mối quan hệ khác với ai đó. Nhưng nơi đây, cái xứ sở nghèo nàn và đầy đau khổ vì chiến tranh này mới thực sự là thiên đường của họ.
Một bàn tay đặt nhẹ lên vai Tín. Nụ cười vẫn rạng rỡ như mọi ngày, Hưng đã đến tự bao giờ:
- Tụi mày sao mà thiểu não vậy. Đã chết đâu, chuyện gì đến nó sẽ đến, cứ vô tư mà sống.
“Cứ vô tư mà sống”, liệu có được không đây? Khi chiến tranh mỗi ngày một ác liệt, sự tàn phá mỗi ngày mỗi lớn, cầu cống, đường sá bị đổ nát. Thây người đẫm máu, tổn thất nhân mạng cho cả hai bên và nhiều nhất vẫn là dân chúng. Sự đảo lộn lớn đến nỗi con người chưa kịp lấy lại sự cân bằng thì lại đảo lộn, mỗi ngày một rối tung lên. Còn những chia cắt trong các mối quan hệ, những tình cảm thương yêu máu thịt, thì có dễ dàng, bình thản được không? Những nỗi đau quằn quại. Người nối tiếp người ra đi mà chẳng biết còn có một ngày gặp lại không. Rồi những ước mơ, dự định về một hạnh phúc, một “thiên đường” tưởng như rất thực ngày hôm qua, bây giờ chỉ còn là một lâu đài trên cát. Một ánh mắt nồng nàn, một vẫy tay lưu luyến ngày hôm qua đã mãi mãi trở thành kỉ niệm. Những con người trẻ trung và ngây thơ có đủ khả năng chịu đựng không, và những vết đau đó sẽ để lại cái gì trong lòng họ, sẽ biến họ thành con người như thế nào?
Tín hỏi Hưng, thay lời chào:
- Mày biết hết rồi phải không? Trước cả tao, phải không?
- Tất nhiên rồi. Nhưng tao thấy quyết định ra đi của gia đình Tường là hơi vội vàng. Biết đâu mọi chuyện lại ổn thoả, quân đội sẽ tái chiếm, lập lại an ninh, và những người cộng sản sẽ thực hiện hiệp định Paris, lập lại hoà bình và tổng tuyển cử.
Tường cười một cách cay đắng:
- Những người cộng sản họ đâu có nghĩ như mày. Mục tiêu của họ là “giải phóng” miền Nam bằng vũ lực. Mày cũng ấu trĩ như một số nhà chính trị của cánh trung lập .
Hưng cười một cách hồn nhiên như chẳng có chuyện gì xảy ra. Tín thèm muốn sự vô tư ấy, nhưng không phục sự vô tư, dễ dãi đó .
- Mày và thằng Tường thuộc cánh nào: chống cộng, thân cộng hay trung lập .
- Tao chẳng thuộc cánh nào hết. Nhưng theo sự phân tích của một số người am hiểu thời cuộc thì Việt Nam Cộng Hoà sẽ thất bại vì bị Mỹ bỏ rơi .
- Chưa chắc, biết đâu đó là đòn “hồi mã thương”của Mỹ. Nếu Mỹ đổ quân trở lại thì sao ?
Tường cười chua chát:
- Đừng nằm mơ, người Mỹ họ không đặt chân vào vũng lầy này nữa đâu. Tao nghe ba tao nói đây là môt phần của kế hoạch toàn cầu. Họ chấp nhận thua một trận đánh để thắng trong cả cuộc chiến .
Tín tham gia vào cuộc tranh luận :
- Nhưng nếu như ba Tường nói đúng thì Mỹ cũng không phải là kẻ mạnh và việc bỏ rơi một đồng minh cũng làm hoen ố hình ảnh của nước Mỹ. Bỏ rơi Việt Nam thì còn có đồng minh nào dám gắn bó vói nước Mỹ nữa.
Tường lại chua chát :
- Nhưng đồng minh như thế nào đây? Việt Nam và Mỹ là quan hệ giữa một siêu cường và một nhược tiểu .
Tín nhận thấy tất cả bọn họ đã lớn, đã trưởng thành từ lúc nào không biết. Thời cuộc làm cho con người già trước tuổi chăng? Họ thấy trên tivi và báo chí hằng ngày vẫn diễn ra những cuộc biểu tình khắp cả nước, nhất là ở Sài Gòn - Huế, các cô cậu học sinh - sinh viên còn non choẹt hùng hổ giơ cao nắm đấm, miệng hét thật to: ”Chống tham nhũng, đòi hỏi hoà bình, thực hiện hiệp định Paris”. Tín thấy lạ lùng và khó hiểu, chống tham nhũng thì đúng rồi nhưng đòi hoà bình thì không thể nào hiểu nổi, chiến tranh thì ác liệt, Việt Nam Cộng Hoà giờ vào thế thủ - thế phòng ngự chứ đâu có tấn công, hoà bình đâu có ở trong ngăn kéo các nhà lãnh đạo Việt Nam Cộng Hoà đâu. Anh giật mình, nhìn lại chính mình. Ở cái tuổi đầy nhiệt huyết này, việc gì cũng dám làm nhưng không khéo sẽ mắc sai lầm biến thành con tốt trong thế cờ định trước. Tốt hơn hết là nên học, nên yêu. Tình yêu sẽ làm cho tuổi trẻ nhân hậu hơn và hiểu về tha nhân hơn. Tín nói nhưng không tin lắm vào những gì mình nói:
- Biết đâu chỉ thời gian nữa thì trật tự sẽ được tái lập. Mọi việc sẽ tốt đẹp như cũ, tụi mầy có thấy năm 1968? Nghe tao đi, mọi việc rồi sẽ qua thôi.
Tường nói có vẻ ưu tư và buồn bã:
- Năm 1968 khác, bây giờ khác. Năm 1968, chúng ta còn có quân đội Mỹ, với hoả lực áp đảo và tại Hoa Kỳ chúng ta còn được ủng hộ. Bây giờ thì người Mỹ đã ra đi, sự ủng hộ tại Quốc hội cũng như dân chúng Mỹ không còn. Lần này thì chết chắc rồi.
Tín thấy thương Tường quá và nhận ra Tường am hiểu hơn anh nhiều. Bóng đèn trong mấy lùm cây bật sáng. Tín biết đã trễ. Bây giờ, anh nhận ra có mùi hương gì đó quen thuộc của khu vườn khi về đêm. Nó mơ hồ và bàng bạc, gần gũi và xa vời, có lẽ là một chút hương ngọc lan toả ra từ lùm cây rậm rạp pha lẫn với mùi hoa lài, hoa ngâu cùng với nhiều thứ hoa khác sống lặng lẽ ở đâu đó. Họ chia tay. Tường vẫn tiễn Tín và Hưng như mọi lần ra đến đường phố. Phố đã lên đèn. Cái thị xã nhỏ bé và thơ mộng, khiêm tốn và thân thương, hiền hoà như một thiếu nữ con nhà gia giáo: không nổi bật, không rực rỡ, nhưng anh thấy không nơi nào đẹp như nơi đây. Tuổi thơ của anh và các bạn lớn lên nơi đây, gắn bó như máu thịt. Nếu vì một lý do gì đó phải ra đi, thì suốt đời khắc khoải nhớ mong, suốt đời hoài vọng.
(Còn tiếp)
© 2008 www.danchimviet.com
- Mày biết hết rồi phải không? Trước cả tao, phải không?
- Tất nhiên rồi. Nhưng tao thấy quyết định ra đi của gia đình Tường là hơi vội vàng. Biết đâu mọi chuyện lại ổn thoả, quân đội sẽ tái chiếm, lập lại an ninh, và những người cộng sản sẽ thực hiện hiệp định Paris, lập lại hoà bình và tổng tuyển cử.
Tường cười một cách cay đắng:
- Những người cộng sản họ đâu có nghĩ như mày. Mục tiêu của họ là “giải phóng” miền Nam bằng vũ lực. Mày cũng ấu trĩ như một số nhà chính trị của cánh trung lập .
Hưng cười một cách hồn nhiên như chẳng có chuyện gì xảy ra. Tín thèm muốn sự vô tư ấy, nhưng không phục sự vô tư, dễ dãi đó .
- Mày và thằng Tường thuộc cánh nào: chống cộng, thân cộng hay trung lập .
- Tao chẳng thuộc cánh nào hết. Nhưng theo sự phân tích của một số người am hiểu thời cuộc thì Việt Nam Cộng Hoà sẽ thất bại vì bị Mỹ bỏ rơi .
- Chưa chắc, biết đâu đó là đòn “hồi mã thương”của Mỹ. Nếu Mỹ đổ quân trở lại thì sao ?
Tường cười chua chát:
- Đừng nằm mơ, người Mỹ họ không đặt chân vào vũng lầy này nữa đâu. Tao nghe ba tao nói đây là môt phần của kế hoạch toàn cầu. Họ chấp nhận thua một trận đánh để thắng trong cả cuộc chiến .
Tín tham gia vào cuộc tranh luận :
- Nhưng nếu như ba Tường nói đúng thì Mỹ cũng không phải là kẻ mạnh và việc bỏ rơi một đồng minh cũng làm hoen ố hình ảnh của nước Mỹ. Bỏ rơi Việt Nam thì còn có đồng minh nào dám gắn bó vói nước Mỹ nữa.
Tường lại chua chát :
- Nhưng đồng minh như thế nào đây? Việt Nam và Mỹ là quan hệ giữa một siêu cường và một nhược tiểu .
Tín nhận thấy tất cả bọn họ đã lớn, đã trưởng thành từ lúc nào không biết. Thời cuộc làm cho con người già trước tuổi chăng? Họ thấy trên tivi và báo chí hằng ngày vẫn diễn ra những cuộc biểu tình khắp cả nước, nhất là ở Sài Gòn - Huế, các cô cậu học sinh - sinh viên còn non choẹt hùng hổ giơ cao nắm đấm, miệng hét thật to: ”Chống tham nhũng, đòi hỏi hoà bình, thực hiện hiệp định Paris”. Tín thấy lạ lùng và khó hiểu, chống tham nhũng thì đúng rồi nhưng đòi hoà bình thì không thể nào hiểu nổi, chiến tranh thì ác liệt, Việt Nam Cộng Hoà giờ vào thế thủ - thế phòng ngự chứ đâu có tấn công, hoà bình đâu có ở trong ngăn kéo các nhà lãnh đạo Việt Nam Cộng Hoà đâu. Anh giật mình, nhìn lại chính mình. Ở cái tuổi đầy nhiệt huyết này, việc gì cũng dám làm nhưng không khéo sẽ mắc sai lầm biến thành con tốt trong thế cờ định trước. Tốt hơn hết là nên học, nên yêu. Tình yêu sẽ làm cho tuổi trẻ nhân hậu hơn và hiểu về tha nhân hơn. Tín nói nhưng không tin lắm vào những gì mình nói:
- Biết đâu chỉ thời gian nữa thì trật tự sẽ được tái lập. Mọi việc sẽ tốt đẹp như cũ, tụi mầy có thấy năm 1968? Nghe tao đi, mọi việc rồi sẽ qua thôi.
Tường nói có vẻ ưu tư và buồn bã:
- Năm 1968 khác, bây giờ khác. Năm 1968, chúng ta còn có quân đội Mỹ, với hoả lực áp đảo và tại Hoa Kỳ chúng ta còn được ủng hộ. Bây giờ thì người Mỹ đã ra đi, sự ủng hộ tại Quốc hội cũng như dân chúng Mỹ không còn. Lần này thì chết chắc rồi.
Tín thấy thương Tường quá và nhận ra Tường am hiểu hơn anh nhiều. Bóng đèn trong mấy lùm cây bật sáng. Tín biết đã trễ. Bây giờ, anh nhận ra có mùi hương gì đó quen thuộc của khu vườn khi về đêm. Nó mơ hồ và bàng bạc, gần gũi và xa vời, có lẽ là một chút hương ngọc lan toả ra từ lùm cây rậm rạp pha lẫn với mùi hoa lài, hoa ngâu cùng với nhiều thứ hoa khác sống lặng lẽ ở đâu đó. Họ chia tay. Tường vẫn tiễn Tín và Hưng như mọi lần ra đến đường phố. Phố đã lên đèn. Cái thị xã nhỏ bé và thơ mộng, khiêm tốn và thân thương, hiền hoà như một thiếu nữ con nhà gia giáo: không nổi bật, không rực rỡ, nhưng anh thấy không nơi nào đẹp như nơi đây. Tuổi thơ của anh và các bạn lớn lên nơi đây, gắn bó như máu thịt. Nếu vì một lý do gì đó phải ra đi, thì suốt đời khắc khoải nhớ mong, suốt đời hoài vọng.
(Còn tiếp)
© 2008 www.danchimviet.com