Đăng/Published on 11.10.08

...Tôi sẽ dành cả cuộc đời mình để đấu tranh ôn hoà và bất bạo động, đòi công lý cho chồng tôi, cho gia đình tôi và cho những người dân thấp cổ bé miệng, trước sự đàn áp của cường quyền. Theo ý tôi, muốn có công lý trước hết phải có tự do và dân chủ, cho nên đấu tranh đòi công lý nghĩa là đấu tranh đòi tự do dân chủ...

Cu Tí uống sữa rồi chuẩn bị đến trường. Tôi và ngoại đến chợ, ghé lại quán bún ven đường quen thuộc, mỗi người một tô bún giò, ấm nóng tuyệt vời trong một sáng mùa đông giá lạnh. Cả tháng nay, từ ngày ba mất, chi phí của gia đình cũng không lớn lắm. Tôi và ngoại cũng bồi dưỡng một chút cho lại sức. Ngoại nhìn tôi ăn một cách ngon lành, thoáng một cái là hết sạch tô bún. Tôi đặt bát xuống chiếc bàn con, uống một ly trà nóng, nói với chị bán bún:

- Ngon quá, em muốn ăn một tô nữa kia.

Chị bán bún nhìn tôi mỉm cười thân mật, trông chị có duyên nhưng hơi đẫy đà:

- Coi chừng phì ra đấy cô ạ, nhìn mông với đùi kia kìa, phát khiếp ra đấy.

Tôi giật mình như giẫm phải tàn lửa,ptôi lớn rất nhanh so với các bạn cùng lớp và cao nữa.pTôi sợ béo lắm,pnếu mà phì lên thì chết,pnhưng mà tôi thèm ăn quá.pTôi ngồi tính lại tuổi mình,pđã mười tám rồi.pTôi quay lại phía ngoại:

- Con mười tám tuổi rồi ngoại ạ.

Ngoại cười âu yếm:

- Còn mấy tháng nữa là Tết, sắp mười chín tuổi âm lịch rồi đấy cô ạ.

Tôi đứng lên, giang rộng hai tay ra trước .Ngoại hỏi:

- Con có béo quá không ngoại?

Ngoại cười, tay xách mấy cái túi đứng lên, hơi khó khăn một chút, ngoại đã già rồi, gần đây tôi mới nhận ra và thương ngoại vô cùng.

- Chừng đó là vừa đẹp, chứ gầy như mấy cô người mẫu thì không giống ai. Thời của bà mà gầy như thế thì ế chồng. Thời này, các cô thích nhiều thứ kỳ quái. Mái tóc đen tuyền xanh mượt không thích lại thích cắt ngắn nhuộm vàng. Quần thì trễ quá rốn khêu gợi đàn ông, chớ có trách họ làm bậy.

Rồi bà trích một câu toàn chữ Hán, tôi không nhớ được. Tôi sẽ không làm ngoại buồn, tôi hứa với mình như vậy. Công việc buôn bán vẫn bình thường. Tôi đã thành thạo và vui với công việc của mình. Không còn xấu hổ như những ngày đầu, gặp bạn bè thân đến mua hoặc gặp nhau trên đường, tôi cảm thấy tự nhiên, không ngượng nữa. Bà cụ bạn ngoại thường xuyên đến đây. Những câu chuyện hai cụ trao đổi thật bổ ích cho tôi, tôi nghĩ không có một trường học nào dạy về những điều này. Nó là một kho tàng kinh nghiệm với những cách đối nhân xử thế. Hai cụ thường nhắc nhở tôi: trước tiên phải học cách làm người.

Hôm nay, ngoại có vẻ trầm tư hơn mọi ngày. Ngoại ít nói, hình như có một điều gì đó làm ngoại quan tâm. Mùa đông, trời tối rất nhanh, mới năm giờ rưỡi mà đã sập tối. Trên đường về, ngoại nói với tôi sự ưu tư của mình, rằng ngoại sắp trả lời phỏng vấn của một đài phát thanh nước ngoài. Ngoại đã hẹn họ tám giờ tối nay. Tôi hiểu, đây là một quyết định khó khăn và nguy hiểm nên một người bản lĩnh như ngoại cũng phải căng thẳng.

Bữa cơm tối ngoại ăn rất ít. Sau đó, ngoại chuẩn bị những gì cần phải nói ra một tờ giấy. Nhìn ngoại trầm ngâm suy nghĩ tôi nhận ra ngoại già đi rất nhiều. Hơn tám giờ, chuông điện thoại reo, ngoại đứng lên có hơi vội vàng một chút, ngoại đang nói với ai đó. Khoảng mười lăm phút, tôi nghe ngoại trình bày ngắn gọn nhưng đầy đủ tất cả những chuyển biến xảy ra với gia đình chúng tôi. Giọng nói điềm tĩnh nhưng kiên quyết, không một chút sợ sệt. Càng về cuối câu chuyện, tôi thấy phong thái và giọng nói của ngoại lại ung dung, đỉnh đạc - như mọi ngày. Cuộc nói chuyện vừa kết thúc, ngoại đến ngồi bên tôi thở ra một hơi dài.

- Ở những nước văn minh, dân chủ có khác, người ta ăn nói lễ độ chứ có đâu như…. Ngoại bỏ lững câu nói nhưng tôi biết ngoại muốn nói gì, ở Việt Nam người ta vẫn hay nói như thế.

Trưa hôm sau, chú Hùng lại đến kiôt của chúng tôi, chú đưa cho tôi một chiếc radio nhỏ rất xinh, chú hướng dẫn cho tôi những tần số cần tìm và dặn:

- Nhớ là đúng chín giờ tối nhé!

Tối hôm đó, chúng tôi hồi hộp chờ đến 8 giờ 30. Sao mà lâu thế không biết. Ngoại vẫn ngồi trầm tư trên tràng kỹ. Tôi cứ ra ra vào vào…. sốt ruột quá! Tôi ra sân, nhìn lên trời… bầu trời đêm đông tối đen không một vì sao. Tôi đi mấy vòng rồi trở vô. Ngoại vẫn ngồi đó và chờ đợi. Tôi nhìn kim đồng hồ đã đúng chín giờ. Tôi mở đài đúng những tần số chú Hùng chỉ dẫn nhưng không nghe thấy gì hết, chỉ nghe tiếng hú từng đợt rất khó chịu. Tôi kiên nhẫn làm theo lời chú Hùng, tìm hết các band và những tần số. Phải mất gần mười phút tôi mới bắt được đài, âm thanh rất khó nghe, tôi điều chỉnh, ngoại nói:

- Được rồi đó con. Đài này là đài cấm, bị người ta phá sóng nên khó nghe, như vậy là tốt rồi.

Tôi không hiểu phá sóng là gì, có lẽ là nhiễu âm. Sau phần tin tức, đến phần thời sự, người đàn ông có giọng nói ấm áp và nhân hậu giới thiệu bài phỏng vấn. Sau đó, tôi nghe giọng nói của ngoại, hơi lạ và khó nghe một chút nhưng nội dung câu chuyện giúp tôi nhận ra đó là ngoại. Còn người phỏng vấn thì rất lễ độ, một tiếng “thưa cụ” …hai tiếng “thưa cụ”, hèn gì ngoại khen họ hết lời. Chúng tôi cố gắng nghe hết buổi phát thanh, nghe xong tai tôi như có ve ve trong đó… Lúc đầu tôi lấy làm lạ, mùa này làm gì có ve ve. Tôi chợt hiểu ra đó là dư âm. Ngoại có vẻ hài lòng, và ánh mắt ngoại sáng lên, cử chỉ hoạt bát, nụ cười rạng rỡ. Tôi hỏi ngoại:

- Sau việc này người ta có làm khó cho mình không ngoại?

Ngoại gật gù:

- Tất nhiên rồi, họ không để mình yên đâu. Sẽ nổi sóng nổi gió đây, nhưng con đừng lo, để ngoại và chú Hùng đối phó với họ.

Trưa hôm sau, khi chúng tôi đang ở chợ. Có một nhân viên công an cùng đi với một công an phường đến gặp ngoại, họ đưa cho ngoại một giấy triệu tập lúc hai giờ chiều. Tôi thấy lo lắng quá, có một chút sợ hãi nữa. Nếu họ bắt luôn ngoại thì chúng tôi sẽ ra sao. Đối với họ bắt người là chuyện rất đơn giản. Tôi hỏi ngoại:

- Con sợ họ bắt ngoại quá?

Ngoại cười như không có chuyện gì:

- Chẳng dễ như vậy đâu. Bắt phải có lý do… ngoại không phạm tội làm sao bắt được, đây chỉ là đòn khủng bố tinh thần thôi.

Sau hai giờ chiều một chút, khi ngoại đã ở trụ sở công an phường, có hai người thanh niên khoảng hăm bảy, hăm tám tuổi, họ nói là an ninh tỉnh, ghé lại chỗ tôi bán hàng. Họ hỏi đủ thứ, tôi làm theo lời ngoại dặn: cái gì cũng không biết. Không hỏi được gì họ bỏ đi. Khoảng năm giờ, khi tôi chuẩn bị dọn hàng về nhà, lòng nóng như lửa đốt, lại có hai người khác, một thường phục một sắc phục lại đến, vẫn những câu hỏi đó. Tôi chỉ lắc đầu không biết.

Về đến nhà, vẫn không thấy ngoại, đã gần sáu giờ rồi, trời ngoài kia đã tối. Cu tí sợ quá ngồi thu người vào một góc nhà. Tôi vừa làm cơm tối vừa chạy ra chạy vào để trông ngóng. Gần bảy giờ ngoại về, vẻ mặt ngoại căng thẳng nhưng không một chút sợ hãi. Ngoại ngồi xuống, cu tí rót một chén trà cho ngoại, ngoại uống luôn mấy chén liền… ngoại khát nước, chắc là do nói nhiều. Rồi ngoại thong thả kể lại mọi sự.

- Lúc đầu họ làm dữ lắm, chụp mũ, hù doạ: nào là làm gián điệp, tiết lộ thông tin cho nước ngoài v.v…, cái trò trẻ con này hù doạ được ai. Nhưng cuối cùng họ dịu giọng và yêu cầu ngoại sáng mai tám giờ làm việc tiếp.

Tôi lại hỏi ngoại:

- Ngoại có đi không, nếu họ cứ triệu tập hoài như vậy thì làm sao?

- Làm gì có chuyện đó. Ngoại chỉ gặp họ một buổi sáng nữa thôi. Nếu họ không đưa ra chứng cứ buộc tội thì sẽ không có cuộc gặp nào nữa… cháu đừng lo.

Tôi ra chợ bán nhưng lòng cứ lo thấp thỏm. Mãi đến mười hai giờ ngoại mới ra chợ, trông ngoại có vẻ mệt mỏi nhưng đầy tự tin. Bắt đầu từ đó gia đình tôi luôn luôn sống trong lo lắng và sợ hãi: lo bị cắt điện thoại, cắt điện, cắt nước. Họ dùng mọi thủ đoạn để gây khó khăn, sách nhiễu gia đình tôi. Ban đêm, hai giờ họ đến kiểm tra hộ khẩu. Họ yêu cầu tôi phải có giấy tạm trú tạm vắng mới được ở nhà ngoại. Có lần ban đêm, họ xộc vào nhà ngoại khám xét với một lý do ngớ ngẩn là nhà tôi buôn lậu hàng quốc cấm. Ngoại yêu cầu họ cho đối chất với người tố cáo thì họ lờ đi nói vòng vèo. Ngoại phải gọi điện cho Chân Trời Mới và RFA để yêu cầu sự can thiệp, giúp đỡ của những tổ chức bảo vệ nhân quyền và sự can thiệp của các chính phủ dân chủ như Hoa Kỳ, liên hiệp Âu Châu. Nhiều lần đang nói chuyện với phóng viên nước ngoài thì điện thoại bị cắt. Nhưng câu chuyện oan khuất của nhà tôi đã được mọi người biết tới, đã được công luận quốc tế để ý tới, làm chính quyền khó xử và cay cú.

Những ngày sắp Tết, chúng tôi làm đơn xin thăm nuôi má. Người ta tìm cách tránh né: người này đi họp người kia nghỉ phép, cứ vòng vo như thế làm ngoại và tôi mất mấy ngày… Chú Hùng phải nhập cuộc. Tôi và chú Hùng phải đến công an phường cả ngày để buộc họ phải giải quyết. Cuối cùng, không né tránh được, họ từ chối kí đơn lý do gia đình tôi không chấp hành những nghĩa vụ địa phương và có hành vi xấu. Chú Hùng cùng với một ông bạn luật sư đến tận công an phường để đấu tranh viện dẫn những điều luật gì đó. Đuối lý, họ phải chứng xác nhận vào đơn.

Bình thường, chúng tôi chỉ cần chờ đợi một buổi là có thể gặp má, lần này họ bắt chúng tôi chờ hai ngày với những lý do ngớ ngẩn. Ngoại phải nhiều lần to tiếng với họ. Trong khi ngoại đấu tranh với họ thì hai chị em chúng tôi đi vòng vèo ra phía ngoài để thư giãn. Đây là vùng đồi núi tuyệt đẹp, một bên là núi cao hiểm trở, một bên là đồng ruộng và xa nữa là đầm lầy. Khu trại giam người tù nằm dưới kia, sát chân núi tiếp giáp với đầm lầy. Còn ở đây, nơi những dãy nhà của cán bộ, được xây cất kiên cố và tiện nghi.Nhà và văn phòng của các cán bộ lãnh đạo sang trọng như những biệt thự và văn phòng các công ty. Tôi thấy ở đây thật là đẹp, núi non chập chùng, giá như không có cái nhà tù kia thì nơi đây sẽ là một nơi nghỉ mát tuyệt vời. Tôi ao ước thế giới này sẽ không còn nhà tù nữa, và tôi - một người từ phương xa đến đây sẽ được tiếp đón ân cần và nồng hậu.

Bốn giờ chiều, người ta cho chúng tôi gặp má. Má cho biết, bệnh của má đã khỏi, má ăn được ngủ được. Còn về phía trại giam thì họ gây áp lực với má rất nhiều, từ hăm doạ gây khó khăn cho đến dụ dỗ. Họ bảo má thuyết phục ngoại thôi không trả lời với bên ngoài, họ hứa hẹn sẽ giảm án hoặc ân xá cho má, nhưng má kiên quyết bảo vệ lập trường của mình. Má nói với họ là má không có tội thì tại sao phải ân xá. Vậy là họ nâng chỉ tiêu lao động của má lên, cắt thư từ. Đã bốn tháng nay, chúng tôi không nhận được một lá thư nào của má, má cũng không nhận được một lá thư nào của chúng tôi. Thời gian gặp má cũng bị họ cắt ngắn. Trước những áp lực như vậy, tôi thấy lo sợ và buồn vô cùng. Tôi tự hỏi: giữa con người với nhau, tại sao phải đối xử với nhau tệ như vậy, chúng tôi đâu có làm gì nên tội. Tôi luôn tự nhắc nhở mình là chúng tôi đang sống trong một đất nước có những nguyên tắc và những giá trị khác với những giá trị phổ quát của nhân loại văn minh.

Má hôn chúng tôi và dặn dò :

- Hãy can đảm để tự cứu mình.

Tôi “ạ” thật rõ nhưng lòng vẫn lo lắng bồn chồn. Chúng tôi quay về trên một chuyến tàu đêm, vào những ngày sắp Tết, đêm thật lạnh. Cu tí ngủ vùi trong lòng ngoại. Tôi không sao ngủ được, ngồi nhìn ra bên ngoài, màn đêm sâu thẳm mênh mông, thỉnh thoảng có ánh sáng hửng lên ở một góc trời xa, tôi đoán chắc đó là phố xá hoặc khu dân cư. Trong cái quạnh hiu này, ánh sáng từ nơi xa kia làm ấm lòng người.

Những ngày sắp Tết, chúng tôi rất bận rộn, nhưng vẫn không được yên ổn. Có những người đàn ông ăn mặc bảnh bao, vẻ mặt lạnh lùng đến để thăm dò, hoặc hỏi những câu vớ vẩn, họ úp úp mở mở rất khó hiểu…Ngoại bảo:

- Họ là an ninh đấy.

Tôi hỏi ngoại:

- Nếu an ninh theo dõi mình thì họ phải kín đáo chứ ?

Ngoại cười - nụ cười khinh bạc:

- Đó là cách làm việc của họ. Có gì đâu mà theo dõi, họ biết như vậy. Đây chỉ là đòn mèo vờn chuột. Họ muốn nhắc nhở và răn đe mình là họ luôn theo dõi và kiểm soát tình hình. Họ muốn chứng minh rằng ở đây họ là người có quyền lực, thế thôi. Làm cho đối phương hoang mang, sợ hãi là mục đích chính.

Một hôm, đang loay hoay với khách hàng tôi chợt nghe có ai đó nói:

- Mình đi sắm Tết chứ tiểu thư.

Tôi giật mình nhìn lên, chú Hùng và cu Tí đang ở đó. Chúng tôi đi sắm Tết. Đường phố đông đúc người và xe, hàng hóa bày ra cả lề đường. Không khí tết rộn ràng, vui vẻ. Trong không khí còn vẩn một chút gió bấc của mùa đông, chú Hùng dừng xe trước một shop quần áo. Ở đây, thật nhiều quần áo và giầy dép đẹp, hàng ngoại và hàng nội cao cấp, trưng bày thật hấp dẫn. Nếu có tiền tôi sẽ mua hết chỗ này cho đã. Cô chủ hàng đon đả cười tươi như hoa.

- Bố con đi sắm tết đó hả?

Chúng tôi chỉ cười. Sau khi đã chọn hàng xong, chú Hùng trả tiền, tôi phát hoảng:

- Đắt quá chú Hùng ơi.

Chú Hùng chỉ cười.

- Kệ, mỗi năm một lần mà.

Khi nghe tôi gọi chú Hùng bằng “chú”, cô gái ở đằng kia nhìn tôi,cái nhìn là lạ, nghi ngờ và nụ cươì hơi diểu cợt. Tôi hiểu cô ta nghĩ gì và phát cáu lên. Ngồi sau xe chú Hùng về nhà, tôi nghĩ miên man: cũng không trách cô ta được. Thời bây giờ các quan chức, những người giàu có, đều có bồ nhí, nào là “anh em kết nghĩa”, “cháu hờ”, “con nuôi”. Chung quanh tôi nhan nhản ra đấy thôi: những cô gái con nhà nghèo ở nông thôn ra phố học, để ấm thân, đỡ gánh nặng cho gia đình, những cô gái xinh đẹp, hấp dẫn được các quan chức nhận làm “con nuôi” để che mắt thiên hạ. Nhưng người đời họ đâu có mù, nên có thơ rằng:

“Trông xa thì tưởng là già
Đến gần mới thấy chỉ là chú thôi
Cầm tay thì gọi bằng anh
Đè nhau xuống chiếu thì ta với mình.”

Về đến chợ, chúng tôi khệ nệ mang quà về chỗ ngoại. Khi chú Hùng đã đi rồi, một chị gần đó nói với tôi:

- Bé Thảo sướng thật đấy.

Tôi quay nhìn cô ta, ánh mắt toé lửa làm cô ta cụt hứng. Chắc chị ta nói bóng gió gì đây không biết, bực mình quá! Vừa ngồi xuống bên ngoại trong lòng còn nặng nề, cô Bảy - người bán hàng bên cạnh còn nói với tôi:

- Bố dượng của bé Thảo đấy.

Tôi nổi khùng lên, không kiềm chế được nữa, tôi nổ tung như một quả lựu đạn.

- Cô nói gì thế?

Ngoại lườm tôi nghiêm khắc. Biết mình quá lời, tôi xấu hổ lặng yên và thầm nghĩ: ngày hôm nay làm sao ấy!

Trên đường về, ngoại nói:

- Chiều hôm nay con xử sự thật vô phép. Ngày mai con phải xin lỗi mọi người.

Tôi bối rối biết mình có lỗi và kể cho ngoại nghe đôi mắt của cô gái ở shop. Vẫn chưa hết bực tức, tôi nói:

- Nếu biết cô ta ám chỉ con, con sẽ cho cô ta một trận.

Ngoại cười:

- Đừng có vớ vẩn, ngày mai nhớ phải xin lỗi người ta.

Tôi lay tay ngoại nũng nịu:

- Nhưng con không biết phải xin lỗi như thế nào.

Ngoại từ tốn giải thích:

- Có nhiều cách xin lỗi: một lời nói, một cử chỉ, một món quà, một nụ cười, miễn sao phải chân tình, con tự chọn lấy.

Tôi vui sướng và biết ơn sự gợi ý của ngoại vô cùng.

Tết đến, một cái Tết đau buồn và trống trải. Đối với tôi, không có ba má là không có tết. Tôi và cu tí chẳng đoái hoài gì đến quần áo mới. Chúng tôi ngồi nhìn ảnh ba. Tôi mường tượng ba ở trước mặt, nụ cười hiền lành nhân hậu. Buổi chiều chú Hùng, chú Năm, cô út đến mừng tuổi. Chúng tôi đi viếng ba. Đã biết trước, nên tôi chuẩn bị thật nhiều tiền lẻ. Cu tí không chịu tiền một ngàn, nó chỉ đổi ra tiền năm ngàn đồng thôi.

Đến nghĩa địa, một không khí nhộn nhịp bày ra trước mắt làm tôi hơi ngạc nhiên. Người ta đi viếng mộ rất đông, ngôi mộ nào cũng khói hương nghi ngút. Người đi viếng, toàn là quần áo đẹp, nước hoa thơm lừng, những người nghèo cũng cố ăn mặc tươm tất vì lẽ ngày Tết mà. Những người ăn xin cũng tập trung ở đây rất đông - mấy chục người, chắc có lẽ họ cũng đoán biết chẳng ai lại bủn xỉn trong ngày đầu năm thiêng liêng này. Vì đã chuẩn bị tiền lẻ nên ai xin tôi cũng cho, vài chục người thì mất vài chục ngàn thôi. Còn cu tí nó hào phóng quá, toàn tiền năm ngàn, ai xin cũng không từ chối, vậy là số tiền lì xì của chú Hùng, chú Năm, cô út hết nhẵn không còn một đồng. Trông nó đăm chiêu và buồn bã, nó chẳng thiết gì hết. Đến lúc ra về nó cứ bịn rịn, nấn ná. Trời đã về chiều,cô út ẵm nó lên xe. Đến nhà, nó ngồi ở một góc, khóc tỉ tê mãi. Tôi hỏi:

- Chắc là hết tiền rồi khóc chứ gì.

Nó ngước mắt nhìn tôi, đôi mắt như đôi mắt nai con mất mẹ, tôi hoảng hồn biết mình trách lầm em. Nó nói trong nước mắt:

- Không phải, em nhớ ba.

Tôi sững sờ, chúng tôi chỉ còn biết ôm nhau khóc.

Sau Tết, ngoại vẫn tiếp tục viết thư kêu gọi đến các nước dân chủ như Hoa Kỳ, liên hiệp Âu Châu, Úc Châu, các tổ chức bảo vệ nhân quyền trên thế giới, các cơ quan thông tấn, các đài phát thanh quốc tế và đã nhận được cảm tình và sự ủng hộ của họ. Rồi một ngày cuối tháng Năm, cũng cái ngày cách đó hai năm, má bị bắt, tôi thức dậy muộn, cu tí vẫn còn ngủ say. Ngoại đã ra chợ từ sớm. Tôi đi tắm và ăn điểm tâm để ra chợ. Có tiếng chuông điện thoại, tôi ngơ ngác và hơi lo sợ một chút. (Lúc nào tôi cũng ở trong tâm trạng lo sợ, đây cũng là cái bệnh phổ biến của đa số người dân Việt Nam, vì lúc nào tai hoạ cũng có thể ập đến, chúng tôi đang sống trong một cái bẫy mà cái bẫy đó sẵn sàng sập xuống bất kỳ lúc nào). Người bên kia đầu dây là má, má báo cho tôi biết là má đang trên đường về, khoảng tám giờ đón má ở trụ sở công an phường. Tôi không tin vào tai mình nữa, tôi có nằm mơ không? Chạy lại trước gương tôi kéo tai, nhéo mũi của mình… không phải mơ, đây là sự thật, nhưng tôi không hiểu, má còn một năm nữa mới hết án. Chẳng lẽ có ai đó đùa ác với tôi. Nhưng rõ ràng là tiếng của má mà, không thể nhầm được. Tôi chạy ra chợ nói cho ngoại biết. Phản ứng của ngoại rất lạ, ngoại vui mừng nhưng không ngạc nhiên. Ngoại chỉ gật gù tỏ vẻ hài lòng.

Tôi gọi cho chú Hùng, chú Năm và cô út. Tôi chạy về nhà lấy hộ khẩu và một số giấy tờ, kéo cu tí dậy, nó cứ ầm ừ không chịu dậy. Tôi kề vào tai nó gắt:

- Dậy đi đón má, má về rồi.

Nó bung dậy như một chiếc lò xo, tay dụi mắt, tay kéo lại chiếc quần đã tụt qua rốn.

- Thật không chị hai?

Tôi kéo tai nó:

- Thật, nhanh lên.

Tám giờ ba mươi phút… đến tám giờ bốn lăm phút. Sao mà lâu thế, không biết có sự nhầm lẫn nào không, không biết có trở ngại hay tai nạn nào đó không?! Tôi hồi hộp và lo lắng, chạy ra đường nhìn tới nhìn lui, nhìn thật xa. Xe cộ cứ qua lại, dòng người bình thản đi qua. Tôi quay lại ngồi dưới gốc cây bàng. Ở đây có thể nhìn ra ngoài mà không bị che khuất.

Chín giờ, một chiếc xe quân đội dừng lại, mấy người công an trên xe bước xuống sau đó là má tôi với một cái túi xách nhỏ trên tay. Chúng tôi chạy ra đón má. Cu tí ôm chặt cổ má và hôn trên trán trên tóc má, rất cảm động. Mấy người công an này tôi đã gặp mấy lần ở trại giam. Họ làm thủ tục bàn giao má cho công an phường rồi họ lịch sự chào chúng tôi. Ngoại cám ơn họ đáp lễ.

Mười giờ ba mươi phút, chúng tôi về đến nhà. Má nhìn ảnh ba, tay run run cắm ba cây hương lên bàn thờ. Má khóc. Mọi người hỏi chuyện má sao về đột ngột vậy.

- Một tuần trước người ta kêu lên làm việc, bảo con nhận tội thì sẽ được tha, con không chịu, con bảo họ: tôi chẳng có tội gì cả, tha hay không là quyền các ông. Một tuần như vậy, họ cứ gọi lên để thuyết phục. Cuối cùng, đến năm giờ chiều hôm qua, người ta mới đọc lệnh ân xá với lý do rất “thuyết phục” nào là “cải tạo” tốt, có thành tích đóng góp cho trại, bị bệnh nặng và gia đình neo đơn nên Nhà nước “mở lượng khoan hồng” cho về đoàn tụ gia đình… Nghe thật cảm động.

Má cười mỉa mai.

Cả nhà ai cũng vui, chú Hùng xin phép ra về để gọi điện cho RFA biết. Mọi người bảo má tắm rửa, đi ngủ sau một đêm thức suốt… Nhưng má bảo:

- Không sao đâu, má đi tắm, rồi sang nhà chú Năm để thắp hương bàn thờ gia tiên.

Buổi trưa má nằm nghỉ một chút và điện cho chú Hùng, vì má muốn đi viếng ba trong chiều nay nên mời chú Hùng cùng đi. Hai giờ chiều, chúng tôi lên đường, chú cũng thuê một chiếc taxi cho cánh phụ nữ. Cũng con đường này nhưng hôm nay tôi thấy đường phố rộn ràng vui vẻ.

Khi xe ra ngoại ô, cánh đồng trải dài trước mắt lúa chín vàng như một tấm thảm, thật là đẹp. Trời xanh lồng lộng, xa xa những cây phượng đỏ hồng rực rỡ. Tất cả mọi vật đều mới mẻ, mọi người ai cũng dễ thương quá.

Đến nghĩa địa, chúng tôi đi men theo con đường đá sỏi nhấp nhô. Má quì xuống trước tấm bia mộ có hình của ba và khóc thảm thiết. Chúng tôi - ai cũng khóc, cả chú Hùng và bà ngoại là những người cứng rắn nhất cũng không cầm được nước mắt. Chúng tôi muốn dành thật nhiều nước mắt để thương tiếc ba tôi và cũng để tiễn quãng ngày u ám nhất của cuộc đời đi thật xa, thật xa.

Trên đường về, má lặng thinh không nói một lời, má như một pho tượng. Khuôn mặt thanh tú, mái tóc gợn sóng loà xoà trước trán, trên vai trông má thật đẹp.

Chúng tôi đi chợ để chuẩn bị một bữa tiệc nhỏ cho gia đình. Trong buổi tiệc, má kể chuyện ở tròng tù. Chú Hùng thì điểm lại những việc đã làm để vận động cho má, chú cũng nói về tình hình của đất nước hiện nay, với Đại hội Đảng Cộng Sản lần thứ mười và phong trào dân chủ Việt Nam mới ra đời. Có rất nhiều cái tên được nhắc đến, chú Hùng có vẻ thiên vị khi nói về hai con người nào đó, với tôi là lần đầu: Đỗ Nam Hải và Nguyễn Văn Đài. Chú Hùng ca ngợi họ hết lời và chú cũng đề cập đến nhiều nhân vật khác nữa. Tiệc kéo dài đến bảy giờ tối, chú Hùng và các bạn chú phải về. Má tiễn họ ra sân, chúng tôi dọn dẹp và rửa bát đĩa. Điện thoại lại reo, tôi nhanh chóng đến nghe. Người bên kia đầu dây có giọng nói ấm áp thân mật và quen thuộc, tôi biết tên của chú, nhưng chú vẫn lễ độ giới thiệu:

“Dạ, chúng tôi là Nguyễn Hùng của đài Chân Trời Mới xin được nói chuyện với bà Đặng Thị Thanh”.

Tôi chuyển máy cho má. Má ngồi trên tràng kỹ, tôi ngồi một bên ôm má và áp tai vào ống nghe… Má nói chuyện với chú Nguyễn Hùng rất lâu, má cám ơn họ rất nhiều, giọng má cảm động:

“Gia đình chúng tôi xin gởi đến quí đài lòng biết ơn và qua quí đài gởi đến những tổ chức bảo vệ nhân quyền trên thế giới, đến Chính phủ và Quốc Hội các nước Mỹ, Âu Châu, các cá nhân và tổ chức đã giúp đỡ, can thiệp cho chúng tôi.”

Sau đó, má nói về sức khỏe của mình và cuộc sống trong tù..v.v…v.v...

Cuối cùng, chú Nguyễn Hùng hỏi:

“Bà định sẽ làm gì những ngày sắp tới?”

“Trước hết, tôi phải lo kiếm sống, cho các con đi học lại. Sau đó, tôi sẽ dành cả cuộc đời mình để đấu tranh ôn hoà và bất bạo động, đòi công lý cho chồng tôi, cho gia đình tôi và cho những người dân thấp cổ bé miệng, trước sự đàn áp của cường quyền. Theo ý tôi, muốn có công lý trước hết phải có tự do và dân chủ, cho nên đấu tranh đòi công lý nghĩa là đấu tranh đòi tự do dân chủ. Công việc trước mắt là tôi sẽ đấu tranh đòi lại nhà cửa, đất đai của mình và quan trọng nhất là tôi phải đòi lại bức tranh “nữ thần công lý” của chồng tôi. Đây là một tác phẩm nghệ thuật, là di vật của chồng tôi, và là tài sản của gia đình tôi, họ phải trả lại vô điều kiện.”

Tối hôm đó, chúng tôi được ngủ bên má, cu tí một bên, tôi một bên. Một lát sau, cu tí đã ngủ say. Tôi kể cho má nghe chuyện nhà sau khi má đi tù, kể chi tiết về bức tranh “Nữ Thần Công Lý” và chuyện về chú Hùng… Tôi nói hai tay ôm mặt má:

- Má là hiện thân của nữ thần công lý đó má.

Má cười buồn, giọt nước mắt nóng hổi chảy qua bàn tay tôi.
(Kết)

© 2008 www.danchimviet.com