Ngày mở phiên toà xử má và bà Bách cũng đã đến. Cả tuần trước phiên toà, trên những phương tiện thông tin đại chúng như: TV, đài phát thanh, cái loa của phường, người ta nói nhiều về vụ này. Chính quyền họ coi đây là phiên xử điển hình, họ muốn dùng phiên toà này để răn đe những ai có ý định hoặc dám đấu tranh để bảo vệ tài sản, quyền lợi của mình. Họ dùng luật pháp như một phương tiện, đánh phủ đầu, dập tắt ngay từ trứng nước ý chí của người dân, để không còn ai dám lên tiếng.

Phiên toà chật ních những người, chỉ có hai chiếc ghế dành cho người thân của bị cáo. Ba và bà ngoại ngồi ở đó. Tôi và cu tí cùng các cô chú, ngồi xen lẫn trong đám đông dân chúng đến dự khán phiên toà. Tôi nhận ra rất nhiều người quen và bạn bè của má, cả bà cụ Cẩn (bạn của ngoại) nữa. Phiên toà đi qua những thủ tục như các phiên toà khác: Viện kiểm sát đọc cáo trạng sau đó là phần thẩm vấn. Má kiên quyết bác bỏ những câu hỏi với ý đồ dẫn dắt và chứng minh của hội đồng xét xử rằng má chống người thi hành công vụ. Má bình thản và cương quyết nói:

- Một lần nữa tôi xin minh định trước toà và công luận rằng: tôi chỉ bảo vệ tài sản và quyền lợi chính đáng của mình. Việc chính quyền cưỡng chế, thu đất, phá nhà của tôi là vi phạm nhân quyền, vi phạm quyền sở hữu tài sản và quyền an cư lạc nghiệp. Còn việc dùng phiên toà này để trấn áp dân là vi phạm nhân quyền, vi phạm hiến pháp.

Mọi người dự khám phiên toà ồ lên tán thưởng. Tôi nghe đâu đó chung quanh chỗ tôi ngồi nhiều người nói:

- Đúng rồi, hay lắm, bản lĩnh thật.

Còn hội đồng xét xử thì ngẩn người ra, vì họ không ngờ một người phụ nữ cô thế lại dám tố cáo họ vi phạm nhân quyền. Đây là điều tối kỵ với họ. Người chủ toạ phiên toà mặt tái mét vì giận dữ,ông ta đập tay xuống bàn:

- Câm ngay, đây là luận điệu của kẻ thù địch, tuyên truyền diễn biến hoà bình ở phiên toà này hả? Luật pháp nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam sẽ nghiêm trị những ai chống lại chính sách của Đảng và Nhà nước. Riêng đối tượng này, Nguyễn Thị Thanh - ông ta chỉ tay về phía má giận dữ - toà sẽ nghiêm trị. Thứ nhất: chống chính sách của Đảng và nhà nước. Thứ hai: chống người thi hành công vụ. Thứ ba: có luận điệu thù địch và âm mưu diễn biến hoà bình. Hành vi của Nguyễn Thị Thanh là côn đồ, hung hãn; thái độ ngoan cố và âm mưu thâm độc.

Phiên toà tạm dừng để nghị án. Tất cả mọi việc đều diễn ra vội vàng, cẩu thả. Mọi người tuy sợ hãi về những lời đe doạ hung hăng của tên chánh án và số lượng công an mặc thường phục, sắc phục đông hơn số người dự khán, vẫn còn ai đó lên tiếng giữa đám đông:

- Còn gì là công lý.

Người ta đưa má vào một căn phòng bên cạnh không cho chúng tôi gặp má, cho dù ngoại cương quyết đòi hỏi họ vẫn từ chối. Mười phút sau, hội đồng xét xử lại lục tục kéo ra, họ có vẻ bối rối và bất ngờ. Công an đưa má ra đứng trước vành móng ngựa. Ông chánh án đọc vội vàng một bản văn viết sẵn với những lời lẽ kết tội hằn học và cay cú. Sau đó, ông ta tuyên bố:

- Nhân danh nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, toà tuyên án phạt bị cáo Nguyễn Thị Thanh tội chống người thi hành công vụ 3 năm tù giam.

Tôi choáng váng tự hỏi: sao lại 3 năm, chưa kịp định thần, tôi thấy công an đến còng tay má đưa ra xe. Chúng tôi chạy theo, cu tí khóc rất to. Họ ngăn chúng tôi lại không cho đến gần má. Tôi thấy chung quanh toàn là công an với dùi cui điện trên tay; bên ngoài, xe cứu thương, xe chữa lửa, xe cảnh sát 113 trong tư thế sẵn sàng hành động. Tôi thấy vô cùng sợ hãi. Để ứng phó với một người phụ nữ và một nhóm nhỏ đồng bào mà họ huy động cả một lực lượng hùng hậu trang bị tận ”răng”. Tài nguyên quốc gia và tiền thuế của dân được dùng như vậy sao? Khi chiếc xe bịt bùng chở má đi khuất, tôi bế cu tí vì nó khóc nhiều quá nên kiệt sức, và có lẽ nó hi vọng được gặp má lần này nhưng không toại nguyện, nó lả đi trong tay tôi… Còn ba như người mất hồn. Cô út và chú Năm dìu ba ra xe đưa về.

Đến nhà, cu tí đã ngủ vì quá mệt, ba cũng bình tĩnh trở lại, tôi chưa bao giờ thấy thần sắc của ông như vậy. Mặt ông tái nhợt nhưng đôi mắt thì căm phẫn:

- Một trò hề. Luật pháp gì quái lạ thế. Bọn này mất hết tính người rồi.

Bà ngoại bình thản:

- Tôi đã biết trước khả năng này rồi. Họ sẽ phải trả giá cho việc làm này.