Thời lượng: 152 phút
Diễn viên: Christian Bale (Bruce Wayne-Batman), Heath Ledger (the Joker); Aaron Eckhart (Harvey Dent), Michael Caine (người hầu), Maggie Gyllenhaal (Rachel Dawes-người yêu của công tố viên Harvey Dent, tình cũ của Bruce Wayne-Batman) Gary Oldman (Jim Gordon-thiếu úy cảnh sát), Morgan Freeman (doanh gia và bác học làm việc cho Batman)
Kịch bản: Jonathan Nolan, Christopher Nolan
Đạo diễn: Christopher Nolan
Quay phim: Wally Pfister
Xếp Hạng: *****/5

Vừa chiếu được 17 ngày, phim Batman: The Dark Knight đã thu hoạch được 394.9 triệu Mỹ Kim tính đến chủ nhật hôm qua (03/08/2008), có chiều hướng sẽ đứng đầu bảng các phim có trên thị trường từ trước đến giờ (hiện nay, Titanic đã thu vào 600,788 triệu Mỹ kim kể từ tháng 12 năm 1997)
 
 Nguồn: reelmovienews.com
Phim Batman: The Dark Knight là một phim action nhưng không phải là một phim action thường tình, không cần phải động não. Trái lại đây là một phim không chỉ viết cho trẻ em xem, thuần túy giải trí, mua vui trong hai tiếng rưỡi đồng hồ, mà nó buộc người biết suy tư phải chiêm nghiệm lại nhiệm vụ và vai trò của chính mình và xã hội mình trong cuộc sống. Hay xa hơn nữa cái xung đột mãnh liệt của cuộc đời khi phải thi hành những quyết định khó xử.

Phim này dựa trên những nhân tố căn bản đã bắt đầu với Batman Begins nhưng không tùy thuộc hoàn toàn vào kết cấu của kịch bản trước, nên nó cho phép đạo diễn Christopher Nolan khai phá sâu xa hơn vai trò của những nhân vật chính trong một hoàn cảnh găng co hơn. Tuy nhiên vì nó là một phim hoạt náo/action mang lại nhiều hấp dẫn cho người xem, những màn ảnh nổ tung, những cuộc tranh hùng thập tử nhất sinh đã là thể loại action chính của phim này, đã là action nên chuyện chính thu hút khán giả xem phim là những hình ảnh action kích động.
 
Batman and the Joker
Ở đây tôi xin minh định vài điều: action-packed, action movies không thể gọi là phim hành động như ở Việt Nam thường dịch được, vì chẳng có phim nào mà không hành động cả, có phải là xem hình chụp đâu mà không hành động với hoạt động? Ngay cả khi đọc truyện hay tiểu thuyết đầu óc con người lúc nào cũng hoạt động, tưởng tưởng và hình dung ra những màn hoạt náo, gay cấn, cụp lạc; cho nên từ nhiều tiểu thuyết hay người Mỹ đã viết thành kịch bản, đóng, dựng thành phim: những phim phiêu lưu, mạo hiểm, đường rừng (Indiana Jones) cho đến những phim trinh thám, phim ma kinh dị, võ lâm kiếm hiệp, chiến tranh cho đến phim tình cảm, nhiều kịch tính (drama); người ta đặt vào thể loại action tất cà loại phim có đánh đấm, bắn giết, rượt bắt, hay bom mìn nổ tung. Do đó, tất cả các loại phim kể trên ngoài những phim tình cảm nhẹ nhàng đều có thể liệt vào phim action, hoạt náo, nhiều kích động) Nói chung, với thể loại phim action -- chúng ta có thể dịch là phim hoạt náo (cho đến khi nào có một từ nào chính xác hơn) -- người ta có thể thu hẹp các phim action/hoạt náo vào những loại phim nói chung là không cần phải suy nghĩ nhiều. Do đó các phim vĩ đại gần đây như The Gladiator, The English Patient hay phim xưa như Dr. Zhivago, Gone With The Wind, Lawrence of Arabia, không gọi là phim action mà phải gọi là epic movies vì chúng bao gồm nhiều tính chất khác nhau trong đó.

Không hiểu vì mang tính chất hoạt náo/action mà nhiều diễn viên đã chính mình đã phải đi qua những động thái sôi bỏng ở ngoài đời, thí dụ như khuya hôm qua Morgan Freeman đã bị tai nạn xe hơi ở Missisispi lộn ba vòng trên không phải rơi xuống hố phải vào nhà thương. Hoặc cái chết quá sớm của Heath Ledger hồi tháng Giêng, một diễn viên với tài diễn xuất quỷ khốc thần sầu và tự nhiên trong phim The Dark Knight này, thích hợp với cá tính bất cần đời của Heath Ledger. Tỉ dụ như trong cái chết vì dùng quá liều thuốc của anh mà người ta vẫn còn thương tiếc. Hoặc chuyện lộn xộn vài tuần trước đây giữa Christian Bale và gia đình. (Anh thủ vai chính trong các phim gần đây như Rescue Dawn; 3:10 to Yuma; Public Enemies)

Batman: The Dark Knight là phim thứ hai của đạo diễn Nolan, ông sử dụng cùng các diễn viên đã thủ các vai chính trong phim Batman Begins (Batman Khởi hành). Là một phim có nhiều màn hoạt náo và sôi động, cuốn hút khán giả vào những màn truy lùng đuổi bắt sôi nổi những thành phần anh chị bự của xã hội đen. Batman trong mặt nổi của mình là Bruce Wayne, một nhà tài phiệt lớn của Mỹ, ăn chơi và hào hoa phong nhã, mặt chìm của Bruce Wayne là một hiệp sĩ, anh hùng bí mật và vô danh thường hoạt động về đêm với chiếc áo choàng và bộ đồ dơi độc đáo bất khả xâm phạm của mình, được sự hợp tác và phối hợp chặt chẽ với chính quyền của thành phố Gotham để bắt trọn ổ những tên trùm đầu xỏ đã hoành hành dân tình thành phố trong nhiều năm.

Phần đầu phim có vai trò của một kế toán viên Trung hoa có căn cứ ở Hồng Kông tưởng đã chạy cao bay xa khỏi vòng lưới của pháp luật Mỹ khi bị động ổ, không ngờ nhờ phát minh sonar/siêu âm cho vào điện thoại di động do nhà bác học kiêm đại gia dưới trướng của Batman (do Morgan Freeman thủ vai) chế tạo đã giúp Batman phá vỡ vòng an ninh phòng thủ sào huyệt của tên này (nằm trong hệ thống cao ốc ở Kowloon, Hồng Kông) một cách ngoạn mục, bắt hắn mang về chờ ngày ra tòa. Mọi chuyện tưởng đã êm xuôi, không ngờ sau khi cánh sát thành phố và công tố viên huy động lực lượng bắt được trọn ổ các tên đầu nậu chỉ chờ ngày ra tòa nhân chứng đối chất là xong. Không ngờ sự hiện diện và nhúng tay của tên Joker (Heath Ledger) với tổ chức liên minh của xã hội đen đã làm thay đổi cục diện, đình trệ nổ lực truy tố và kết án này. Sau vài vụ ám sát do tên Joker chủ mưu, mọi việc đang trôi chảy bổng bị mang lại nhiều khẩn trương, khó giải quyết.

Trong phim này, người tình cũ của Bruce Wayne (Batman) là người yêu và phụ tá của công tố viên hào nhoáng Harvey Dent - (anh hợp tác với thiếu úy cảnh sát trưởng Gotham là Jim Gordon) - là một người mạnh bạo  tranh đấu cho công lý, một gương mặt sáng sủa đang lên trong chính trường của Gotham. Nàng là người duy nhất ngoài hai người hầu thân tín (Michael Caine) và đại gia (Morgan Freeman) trong tổ chức thân cận vòng trong của Batman biết được tung tích thật của Bruce Wayne/Batman mà thôi. Y như câu nói nàng thổ lộ với Bruce/Batman: "Tôi không muốn làm lý do duy nhất để anh tìm về một cuộc sống bình thường."
 
Christian Bale, Maggie Gyllenhaal, Christopher Nolan (Nguồn: movies.about.com)
Và chính ở điểm này người ta đã thấy ngay một công cụ tài tình được người viết kịch bản/truyện phim sử dụng, một deus-ex machina (một vị thần trong bình chui ra). Harvey Dent đóng vai anh hùng nổi, Batman một người trong bóng tối, nhưng người đóng vai nổi có phải là Lê Lai cứu chúa hay không?) Đó cũng chính la lời khuyên của Bruce Wayne với người tình cũ của mình: Anh Harvey Dent là một anh hùng của công chúng, anh ta là người thật mà em sẽ tìm hạnh phúc... Và chính ở điểm này đã tạo nên một sự xung đột khó gỡ trong cốt chuyện. Lá thơ ngắn Rachel viết cho Bruce, dặn người hầu cận thân tín chỉ trao cho Bruce khi đúng cơ hội, có thành sự thật không? Nàng đã gởi gấm tâm tư gì trong đó? Chúng ta chỉ có thể giải đáp bằng cách xem hết truyện phim và nếu cần cũng nên xem lại lần thứ hai.

Câu nói của Harvey Kent làm  khán giả (ít ra là tôi) cần suy nghĩ là: "You'll either die a hero or you'll live long enough to see yourself becoming a villain"/ Bạn có thể chết như một người anh hùng hay sống sót đủ lâu để trở nên một kẻ gian ác. Có phải chính trong cái chân lý đó mà con người đeo đuổi cho đến một ngày kia khi họ chiếm đoạt được tất cả đã biến đổi họ thành con quỷ sống? Câu nói này không những áp dụng cho chính những nhân vật trong phim, mà còn áp dụng cho cả những nhà cách mạng ngoài đời, khi những lý tưởng cao cả lúc ban đầu đã trở thành một chủ thuyết độc đoán, độc tôn khi họ đã đi quá xa với những điều mà họ đã tự làm mê hoặc mình và đồng đội mình lúc ban đầu. Là người Việt Nam không ai phải xa lạ với câu nói này. Người đại diện cho chân lý tuyệt đối đôi khi cũng chính là hiện thân của ác quỷ.

Trong phim này, ngoài vụ áp đảo và bắt cóc tên kiểm toán Trung quốc giải về Mỹ quẳng hắn vào tù, người ta cũng thấy (lúc mở đầu phim) sự châm chọc vụ bành trướng của bá quyền Trung quốc, khi Harvey Dent bị chĩa súng trước vành móng ngựa, anh tước vũ khí, lột vỏ lại lòi ra một cây súng Made in China, bèn đấm xối xả vào mặt mũi tên nhân chứng đểu (đã trở cờ, rút lại lời khai của mình) và hô to rằng: "Ít ra mày nên mua súng nội địa làm ở Mỹ hơn là đổ dổm ngoại hóa của Trung quốc!"

Trong phim này cũng như phim Iron Man, đã chiếu trên thị trường Mỹ một tháng trước đây, người tinh ý có thể suy đoán vai trò thiện-ác được phơi bày ra trên một bình diện lớn hơn, có liên hệ mật thiết và trực thuộc với vai trò giàu mạnh của Hoa Kỳ. Cả hai nhân vật chính trong phim đều là những nhà đại tài phiệt, làm chủ những đại công ty có cổ phần quyết định, nếu không phải là chủ chính.

Cũng vậy,  cho đến nay Hoa Kỳ vẫn được xem là một siêu cường với những trợ lực của những  kỹ nghệ vũ khí quân sự lớn (mà tổng thống Eisenhower gọi là military industrial complex, dưới chính quyền Bush và Cheney, là đại công ty Hally Burton). Có thể những người đại diện cho cái thiện, tranh đấu cho công lý, chống lại cái ác hay những thế lực gian tà phải cần đến một nguồn tài chánh dồi dào thi họ mới đủ sức đối phó và đương đầu với mọi nghịch cảnh. Trong Batman, chiếc áo giáp (thần) và chiếc xe batmobile (đã được cải hoá theo hiện đại), kể cả chiếc môtô bánh to đùng với đại liên thiết bị hai bên hông đều là hiện thân của vũ khí hùng hậu đó. Do đó khán giả đã vỗ tay reo hò khi chiếc batmobile bị hư hỏng quá mức không chữa được đã xuất phát ra chiếc môtô trang bị súng ống tối tân, giúp cho Batman tiếp tục tranh đấu chống quân gian.

Trong quá khứ, đã có những lúc làm quán quân tranh đấu, bảo vệ cho lý tưởng và khối tự do của mình, Hoa Kỳ - đúng sai - đã bị lên án là háo chiến, thích dùng vũ lực để giải quyết vấn đề. Trong phim này cũng thế, câu hỏi đã làm cho người ta suy nghĩ, chính là vai trò của Batman, trong nổ lực tranh đấu cho công lý, anh ta có đi quá đà không? Hoặc giả giá trị của tinh thần và lòng người đã được đem ra thử thách, khi Joker dành quyết định làm nổ hai chiếc phà chở đầy người -- một chiếc chở đầy tội phạm, một chiếc những thường dân -- trong tay của chính những nạn nhân của hai chiếc phà đó, để quyền sát hại nằm trong tay họ. Người với người, người ta đả sử xự ra sao?
 
Diễn viên Heath Ledger trong vai The Joker (Nguồn: reelmovienews.com)
Tuy nhiên, không phải phim chỉ đưa ra những câu hỏi nghiêm trọng, hóc búa, mà nó có pha những câu hài hước, châm biếm một cách độc đáo như khi Joker để cây viết chì chổng ngược trên bàn nói sẽ làm nó biến mất, tức thì liền động đầu một tên anh chị bự xuống một cái ầm sau đó, cây bút chì đâm sâu vào sọ tên kia, xác hắn bị hất sang một bên, cây viết chì đã biến mất khỏi mặt bàn! Hoặc khi Batman xuất hiện trong buổi họp báo khi tên Joker đã bắt được nàng Rachel làm con tin, kẹp cổ nàng hắn lùi ra khỏi mép building, Batman vội la lên, ra lệnh: "Let her go!/Bỏ nàng ra. thế là hắn bỏ nàng thật, để nàng rớt thẳng xuống mấy chục tầng cao, bay vút xuống như một chiếc là lìa cành.

Nhưng có lẽ trong cái hồi hộp đến toát mồ hôi lạnh đã được đạo diễn và người viết truyện phim sử dụng tài tình, gieo vào đầu khán giả một chuyện so sánh giữa sự sợ hãi cực độ tương đương với một độ khoái cảm đã lên đến tột cùng của sự hú tim, khi hai thân xác đã ôm choàng lấy nhau trên không trung chỉ vài giây trước khi trọng lượng tăng tốc lao vào mui xe làm tan xương nát thịt, Batman đã bay theo kịp bốc lấy người yêu phá vỡ cái rơi cao độ đó. Người con gái như vừa ra khỏi cơn vân vũ: Thôi anh ạ, chúng mình đừng tái diễn cái trò này nữa nhe!  Và nàng thở hắt ra, cười sung sướng và toại nguyện.

Nói tóm lại, đây là một phim hoạt náo có ý nghĩa, đáng nên xem và nên xem ở những rạp IMAX, hoặc ít ra có màn ảnh Iớn.

© 2008 www.danchimviet.com