Đại đa số cán bộ, đảng viên và người dân ở 3 thôn Roi Sóc, Phù Lộc và Rích Gạo đều thừa nhận rằng: Hiện nay chính quyền thôn, xã ở đây đã bị tê liệt. Ông Nguyễn Văn Hà – Phó Bí thư kiêm Chủ tịch Hội đồng Nhân dân xã, vẫn chưa hết hết bàng hoàng với những gì đang xảy ra: Bắt đầu từ đêm 18-01-2008, tại thôn Roi Sóc, khoảng 700 người dân trong xã kéo đến nhà ông Lê Nguyên Doanh – Bí thư chi bộ xã Phù Chẩn, ném gạch, đập phá. Nhận được tin báo, công an huyện Từ Sơn đã huy động 2 xe cảnh sát cơ động với lá chắn, áo giáp, mũ bảo hiểm đến giải vây cho ông Doanh. Nhưng tất cả đều tan tác bởi những trận bão gạch của người dân. Hơn 10 cảnh sát đã bị thương. Ông Doanh và gia đình phải để mặc đám đông đập phá tài sản trong nhà mình bơi qua ao mới thoát được trận đòn "hội đồng". Những ngày tiếp theo, hầu như nhà của tất cả các vị lãnh đạo thôn, xóm trong xã cũng đều bị ném gạch. Một nạn nhân kể với phóng viên Nông thôn ngày nay: "Khiếp lắm anh ạ, cứ đến tối là người ta đánh kẻng rồi dân 3 thôn Roi Sóc, Phù Lộc và Rích Gạo tập trung lại, có đến năm, bảy trăm người. Họ tổ chức từng đoàn xe máy, cho gạch đá vào bao tải rồi chở đến đầu ngõ nhà cán bộ và những người đã nhận tiền đền bù. Tiếp theo là những thanh niên, chủ yếu là học sinh cấp II và cấp III đội mũ bảo hiểm, hò nhau ném gạch vào những "mục tiêu " đã chọn. Hết gạch, "tổ phục vụ", bao gồm hàng chục phụ nữ bịt mặt, lại bê gạch đến để ném tiếp. Những trận mưa gạch đã kéo dài suốt nhiều đêm, làm cho hầu hết cán bộ thôn, xốm và xã phải sơ tán vợ con, tài sản đi nơi khác, không dám ngủ ở trong chính ngôi nhà của mình. Ban đêm là vậy còn ban ngày toàn bộ hệ thống lãnh đạo thôn (trưởng thôn, kế toán, thủ quỹ) đều bị nhân dân mời ra đình, bắt công khai những khoản thu chi, đặc biệt là diện tích đền bù, đất đai của dự án ViSip hợp tác Việt Nam–Singapore. Chị Nguyễn Thị Thi – kế toán thôn Roi Sóc cáo bệnh liền bị họ cho lên cáng khênh ra đình để trả lời những câu hỏi của người dân. Còn trưởng thôn Roi Sóc – Vũ Văn Nam đã bị đánh "hội đồng" với hậu quả là" gãy xương đùi, rạn xương chậu, gãy 4 răng. Hiện vẫn đang điều trị tại bệnh viện Việt Đức, Hà nội. Trước tình hình bất ổn đó, rất nhiều lãnh đạo thôn đã không dám ra điều trần trước nhân dân, hoặc bỏ trốn khỏi địa phương để đảm bảo an toàn tính mạng". Một đảng viên trong thôn Rích Gạo cho biết:"Nếu tình hình không được khống chế thì việc đổ máu sớm muộn cũng xảy ra, vì nhân dân đang quá manh động, còn lãnh đạo thì hoảng sợ khiến cả xã Phù Chẩn hiện đang rơi vào tình trạng không thể kiểm soát.

Bên trong điểm nóng

Một đảng viên trong ở thôn Rích Gạo nói với chúng tôi:" Hiện nay dân đang vô cùng mất bình tĩnh, nếu các anh chị vào thôn Phù Lộc sẽ vô cùng nguy hiểm, vì người lạ mặt vào làng họ tưởng công an xuống bắt người, rất có thể sẽ bị tấn công". Sau nhiều lần cân nhắc, chúng tôi quyết định vào thôn Phù Lộc xem sự thể thế nào. Cái giấy giới thiệu của cơ quan báo Nông thôn ngày nay của chúng tôi được hàng chục người dân truyền tay nhau xem. Sau khi gọi điện thoại ra tận tòa soạn để xác nhận điều này, cái vòng vây của hàng trăm con người mới bắt đầu giãn ra. Đại diện cho nhân dân thôn Phù Lộc - anh Trần Viết Soạn nói: " Thực ra việc dân tụ tập rồi mất bình tĩnh cũng chỉ vì những khuất tất của lãnh đạo thôn, xã trong việc giải phóng mặt bằng của dự án ViSip. Theo những gì chúng tôi được biết thì dự án chỉ lấy 400ha đất canh tác của xã nhưng chúng tôi vẫn bị thu hồi đất 100% diện tích (gần 600 ha). Anh bảo, dân ở đây thuần nông, thu đất của họ thì họ biết lấy gì mà sống? Hơn nữa, giá đất đền bù chỉ có 28,4 triệu đồng/sào, không hợp lý chút nào cả. Không chỉ vậy, người dân còn quá bất bình về tình trạng chia chác đất công của lãnh đạo từ thôn đến xã. Theo lời trần tình của người dân, vào ngày 22-3-2008, bằng sự đấu tranh của nhân dân xã Phù Lộc, chị nguyễn Thị Hoàn – kế toán của hợp tác xã Phù Lộc, đã phải tường trình trước nhân dân về danh sách những cán bộ đã đứng ra nhận tiền, trong đó có một số diện tích đất không có trong sổ thuế của các gia đình, như: Ông An – tổ trưởng Đảng 504m2, Ông Soát - Ủy viên Ban quản lý 504m2, ông Đông mặt trận thôn 2.620m2....Tổng cộng có 23 phần đất được họ phân chia cho nhau với tổng diện tích lên đến hàng chục nghìn m2. Ngoài ra còn rất nhiều diện tích đất công khác đã phân chia cho các lãnh đạo thôn xã, còn nằm trong tủ tài liệu mà nhân dân xã đã niêm phong, đặt bên trong đình Phù Lộc. Ông Nguyễn Văn Hà khi làm việc với chúng tôi đã xác nhận: Việc cán bộ nhận những phần đất là mương máng, hố bom, gò đống này để lấy tiền đền bù là có. Nhưng theo ông Hà:"Chúng tôi phân ra cho mỗi người một chút, để sau khi họ nhận tiền đền bù sẽ nộp lại cho xã để xây dựng những công trình công cộng của thôn xã". Tôi hỏi ông Hà, vậy chủ trương này có được thông qua bằng văn bản không? Ông Hà bảo đó chỉ là "nghị quyết miệng" với nhau và cũng không công khai tới người dân. Còn những người nhận tiền đền bù bị nhân dân phát giác đều thừa nhận rằng "tất cả diện tích đất  họ được nhận đều do cấp ủy, Bí thư chỉ bộ và Trưởng thôn chỉ đạo". Cũng liên quan đến chuyện bất minh về tiền bạc,  người dân thôn Phù Lộc còn phát  hiện chị Nguyễn Thị Hoàn đang giấu trong người một phiếu giao nhận tiền mặt, của Ngân hàng Công thương Việt Nam với số tiền là 3 tỷ đồng, mang tên Nguyễn Thị Đàọ Về số tiền này, chị Hoàn không thể giải thích được do đâu mà có.

Cho đến thời điểm này, tỉnh Bắc Ninh đã phải điều động hơn 100 người về đây làm công tác dân vận, bởi đìểm nóng Phù Chẩn đã vượt ra khỏi tầm kiểm soát của huyện Từ Sơn. Một số việc làm quá manh động của  người dân (ném gạch đá, hành hung...) là vi phạm pháp luật, cần bị lên án. Tuy nhiên, chính quyền tỉnh Bắc Ninh cũng rất cần có những giải pháp cụ thể, thấu tình đạt lý để giải tỏa những bức xúc về việc bị mất đất, và cả những nghi vấn về sự bất minh trong nhận tiền đền bù của lãnh đạo thôn, xã. Mong rằng "điểm nóng" Phù Chẩn sẽ sớm có hồi kết.

Trong số hàng trăm người ngày đêm bảo vệ tang vật giữ đình Phù Lộc, cụ bà Nguyễn Thị Vĩnh, hơn 70 tuổi, nói: "Tiền đền bù dân chúng tôi chưa nhận, vì thấy không thỏa đáng, vậy mà lãnh đạo xã đã chỉ đạo ngành thủy lợi phá bỏ hệ thống cống, mương máng tưới tiêu khiến nhân dân không cày cấy được, không biết những tháng giáp hạt trước mắt chúng tôi sẽ sống ra sao? Chủ trương của Nhà nước chúng tôi không chống đối, nhưng nước ngoài người ta mua đến đâu, thì bán đến đó thôi, chứ đừng nhân đà này mà bán sạch đất của người dân".

Xã Phù Chẩn đã phải huy động cả người già và trẻ em để bảo vệ tài liệu, chứng cứ

Nông thôn ngày nay số 79 ngày 01/04/2008