- Trang Chủ
- Phiếm Luận
- ...Lạ thế!
...Lạ thế!
- Tác Giả Vương Văn Quang
- Đăng ngày 22.07.09
- Phiếm Luận
Gần đây, trên báo chí, truyền hình…, người ta thường than vãn về tình trạng “Văn hóa xuống cấp thời hội nhập”, về tình hình “Tiếng Việt đang mất đi sự trong sáng”. Nhưng cái tít kiểu: “Nỗi buồn văn hóa thời hội nhập” [1], “Sự xâm lăng văn hóa”, “Ngôn ngữ mạng … văng mạng” đầy rẫy, nhan nhản trên mặt báo. Không tin, quí vị có thể vào trang google gõ những cụm từ như trên mà xem. Sẽ hàng đống, vô thiên lủng, hằng hà sa số kết quả hiện lên… Nhìn thấy, rồi đọc, đọc xong, rồi thấy, thấy rồi sẽ bật ra câu hỏi: Ai dám bảo thời gian và tiền bạc là thứ quí hiếm?
Trong muôn vàn lời than thở về sự xuống cấp văn hóa, thì cái sự hờn trách bọn trẻ, lũ công dân mạng, tụi 8X, 9X… với lối hành văn trên blog, kiểu đối thoại chat chit, góp phần làm cho văn hóa xuống cấp, khiến tiếng Việt mất đi sự trong sáng… là nhiều hơn cả. Nào là viết/nói chen tiếng Tây, nào là làm biến dạng chữ/từ khiến các bậc lão thành khả kính phải nhăn mũi chóng mặt mà suy mà luận. Ví dụ: iu/yêu; hem, hok/hông/không/; bít, biết; chim cò; trym kò; nài/nào… vân vân và vân vân.
Thế rồi từ tình trạng sử dụng ngôn ngữ như vậy, bọn “chúng” (8X, 9X) cho ra đời những tuyệt tác văn chương trong các kì thi của các (loại) cấp. Cũng lại vào google gõ cụm từ: “văn cười ra nước mắt” mà xem. Ôi thôi thôi, la bành cờ hiệu, đủ kiểu đủ cỡ đủ loại.
Nhưng có một sự thật là, cái sự “cười ra nước mắt” ấy nó là của ai đó, của các bậc hàn lâm khả kính chẳng giáo sư cũng tiến sĩ, thạc sĩ, chứ riêng với tôi, nó chẳng ra tí nước mắt nào mà ngược lại, tôi cười tươi cứ như hoa mùa xuân vậy. Tôi thấy đó là những câu/bài văn thật sự hay. Chúng, những bài/câu văn ấy có tính sáng tạo, có sự tưởng tượng, và ngôn ngữ thì tươi mới tràn trề sức sống. Ít nhất là so với những bài/câu “văn mẫu”. Một thứ văn chương nhồi sọ, văn chương được lập trình.
Tuy nhiên, tất cả những điều vừa nói (rất sơ lược) bên trên, không phải là cái đáng bàn (bởi với riêng tôi cả tiền bạc lẫn thời gian là món thiếu trầm trọng). Cái tôi muốn nói, muốn bàn tới trong bài viết này là, ngay bản thân ngôn ngữ chính thống trên các phương tiện truyền thông lề phải, cũng đâu chịu kém cạnh bọn 8X, 9X, lũ citizennet trong việc “sáng tạo” ra từ/ngữ mới, làm “mất trinh” tiếng Việt. Này nhé, tôi đố các vị biết cụm từ “Giáo viên đứng nhầm lớp, học trò ngồi nhầm lớp” có nghĩa gì đấy? Hay “Dịch tiêu chẩy cấp” thực chất nó là bệnh gì? Sở dĩ tôi đố, bởi tôi dám xác quyết rằng số người hiểu một cách rõ ràng và đầy đủ những cụm từ này không phải chiếm đa số trong cộng đồng nói tiếng Việt.
Thôi thì trót đánh đố đành giải đố vậy. “Giáo viên đứng nhầm lớp, học trò ngồi nhầm lớp” là cụm từ có nghĩa như sau: vế đầu chỉ tình trạng giáo viên trình độ dậy tiểu học, “đôn” lên dậy trung học là giáo viên “đứng nhầm”, vế sau chỉ học sinh bị “đúp”, bị lưu ban, nhưng vì thành tích, nên cứ cho lên lớp gọi là học sinh “ngồi nhầm”. Thi vị chưa? Rõ ràng đây là nghệ thuật tu từ nhằm thi vị hóa một tình trạng lộn xộn bết bát nát bét trong ngành giáo dục XHCN. Chứ biết nói sao khác đây?
“Dịch tiêu chẩy cấp” thì chăm phần chăm nó là thằng[2] dịch tả. D-ị-ch T-ả. Ấy dưng cơ mà cái bệnh tả ngày nay trên thế giới nó chỉ có thể xảy ra nơi hoang sơ mông muội, ăn lông ở lỗ, chứ đường đường Việt Nam ta, nơi có chỉ số hạnh phúc đứng thứ 5 trên thê giới[3], nơi mà các nhà lãnh đạo đang hy vọng lớn lao ở ngành công nghiệp không khói là du lịch, làm sao mà có thể xẩy ra dịch tả được? Không được, không không là không[4]. Vậy là lại phải “tu từ”, lại sử dụng thủ pháp nhằm thi vị hóa một căn bệnh mà chỉ nghe đã hãi: bệnh thổ tả.
Đúng là cái đồ thổ tả!
Bên cạnh hai cụm từ tôi vừa dẫn, còn vô số những sáng tạo, những từ/cụm từ mới tươi giẫy đành đạch, nóng hôi hổi. Nào là “nhậy cảm”, nào “lề bên phải”, nào “đinh tặc”… nhiều lắm, nhưng đặc biệt mới (chỉ chừng chưa tới một năm đổ lại đây) phải kể tới từ: “tầu lạ”.
Tôi lại tiếp tục đố các vị biết thực chất nghĩa của những từ trên, và khi nào thì người ta sử dụng nó? Thôi thì mấy từ trước xin phép bỏ qua không giải đố, vì ít nhiều nó cũng đã “hơi bị” quen thuộc. Nhưng riêng từ “tầu lạ” thì phải giải thích. Và xin giải thích như sau: Là tầu lạ (nhưng) của quốc gia thân quen hữu hảo. Gọi là “tầu lạ” còn bởi vì nó thuộc phạm trù rất… “nhậy cảm”.
Nếu ai không chịu với cách định nghĩa/giải thích của tôi, thì xin phép cho tôi được hỏi: Tầu lạ, tại sao thủy thủ đoàn trên tầu nói rặt tiếng… Tầu. Sao lá cờ trên “tầu lạ” tung bay trong gió màu đỏ thắm với chùm sao nơi góc trái, nói cho ngắn là cờ cắm trên “tầu lạ” đích thị quốc kì … Tầu.
Bởi vậy nên ông nhà báo Ôsin mới có bài viết với cái tựa “hơi bị” vần: Tầu thì lạ, sự hèn hạ lại quen. Phải nói là cái tựa bài báo của ông Ôsin đắc địa thật. Chưa cần đọc bài, chỉ nội cái tựa cũng xứng “điểm 10 cho chất lượng”[5]
Tôi có đọc ở đâu đó (lâu nên quên) một đoạn trích hồi kí của một sĩ quan hải quân Việt Nam trấn giữ Trường Sa. Đoạn trích kể về trận hải chiến năm 1988 giữa ta và Tầu (không biết có lạ hay không?). Đại khái, khi phía Tầu khai hỏa, viên sĩ quan hối hả xin chỉ thị từ bộ tổng tham mưu Hải Quân, rằng xác định Trung Quốc là bạn hay thù? Có được phép triển khai thế trận chống trả hay không …?
Từ những tin tức dồn dập về những hành vi láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt của các “tầu lạ” trên báo chí gần đây, cộng với đoạn trích hồi kí của viên sĩ quan nọ, khiến tôi chợt hình dung một viễn cảnh: báo chí dồn dập đưa tin: “Đoàn người lạ, được thiết giáp hỗ trợ, đã làm chủ tỉnh Lạng Sơn”, “Đoàn quân lạ bao gồm các binh chủng bộ binh, pháo binh, thiết giáp và không quân đã làm chủ hoàn toàn 6 tỉnh biên giới phía bắc”, “Những chiến hạm lạ được hộ tống bởi những tầu ngầm cực lạ đã cập cảng Đà Nẵng, đổ bộ và làm chủ tỉnh thành này”.
Tất nhiên, vì “lạ” nên chúng ta phải án binh bất động, tìm hiểu xem kẻ gây họa là ai, mới có biện pháp mà đối phó chứ. Và, cứ án binh cứ bất động, cho tới khi bọn người “lạ” nọ làm chủ hoàn toàn Việt Nam.
Cái viễn cảnh nực cười do sự tưởng tượng của tôi khiến tôi bật cười như mếu rồi phều phào buông thõng thượt: Lạ thật! Lạ thế! Lạ quá! Lạ vãi… fart![6]
Hic hix ặc ac hu hu ke ke! (thán từ của công dân mạng hệ 8, 9X)
© Đàn Chim Việt Online
[1]Xem phụ lục
[2]Theo nhà văn Phạm Thị Hoài, trong tiếng Việt, một khi từ thằng mà không dùng để chỉ người, thì hẳn phải chỉ thứ kinh khủng hoảng tởm lợm giọng lắm
[3]www.vietnamnet.vn
Để “ngửi” rõ mùi, xin ghé đọc tranh “chính chủ” NEF http://www.neweconomics.org/gen/
[4]Ca từ nhái “Khoan khoan hò khoan”
[5]Câu slogan quảng cáo cho một loại dầu ăn
[6]Từ này là từ Anh (còn sang hơn Hán ấy chứ lị), theo logic đã viết (xem ở bài phụ lục), đây là một từ tử tế. Đố ai dám bảo tôi viết/nói thô, không nhã, không tử tế.
Trong muôn vàn lời than thở về sự xuống cấp văn hóa, thì cái sự hờn trách bọn trẻ, lũ công dân mạng, tụi 8X, 9X… với lối hành văn trên blog, kiểu đối thoại chat chit, góp phần làm cho văn hóa xuống cấp, khiến tiếng Việt mất đi sự trong sáng… là nhiều hơn cả. Nào là viết/nói chen tiếng Tây, nào là làm biến dạng chữ/từ khiến các bậc lão thành khả kính phải nhăn mũi chóng mặt mà suy mà luận. Ví dụ: iu/yêu; hem, hok/hông/không/; bít, biết; chim cò; trym kò; nài/nào… vân vân và vân vân.
Thế rồi từ tình trạng sử dụng ngôn ngữ như vậy, bọn “chúng” (8X, 9X) cho ra đời những tuyệt tác văn chương trong các kì thi của các (loại) cấp. Cũng lại vào google gõ cụm từ: “văn cười ra nước mắt” mà xem. Ôi thôi thôi, la bành cờ hiệu, đủ kiểu đủ cỡ đủ loại.
Nhưng có một sự thật là, cái sự “cười ra nước mắt” ấy nó là của ai đó, của các bậc hàn lâm khả kính chẳng giáo sư cũng tiến sĩ, thạc sĩ, chứ riêng với tôi, nó chẳng ra tí nước mắt nào mà ngược lại, tôi cười tươi cứ như hoa mùa xuân vậy. Tôi thấy đó là những câu/bài văn thật sự hay. Chúng, những bài/câu văn ấy có tính sáng tạo, có sự tưởng tượng, và ngôn ngữ thì tươi mới tràn trề sức sống. Ít nhất là so với những bài/câu “văn mẫu”. Một thứ văn chương nhồi sọ, văn chương được lập trình.
Tuy nhiên, tất cả những điều vừa nói (rất sơ lược) bên trên, không phải là cái đáng bàn (bởi với riêng tôi cả tiền bạc lẫn thời gian là món thiếu trầm trọng). Cái tôi muốn nói, muốn bàn tới trong bài viết này là, ngay bản thân ngôn ngữ chính thống trên các phương tiện truyền thông lề phải, cũng đâu chịu kém cạnh bọn 8X, 9X, lũ citizennet trong việc “sáng tạo” ra từ/ngữ mới, làm “mất trinh” tiếng Việt. Này nhé, tôi đố các vị biết cụm từ “Giáo viên đứng nhầm lớp, học trò ngồi nhầm lớp” có nghĩa gì đấy? Hay “Dịch tiêu chẩy cấp” thực chất nó là bệnh gì? Sở dĩ tôi đố, bởi tôi dám xác quyết rằng số người hiểu một cách rõ ràng và đầy đủ những cụm từ này không phải chiếm đa số trong cộng đồng nói tiếng Việt.
Thôi thì trót đánh đố đành giải đố vậy. “Giáo viên đứng nhầm lớp, học trò ngồi nhầm lớp” là cụm từ có nghĩa như sau: vế đầu chỉ tình trạng giáo viên trình độ dậy tiểu học, “đôn” lên dậy trung học là giáo viên “đứng nhầm”, vế sau chỉ học sinh bị “đúp”, bị lưu ban, nhưng vì thành tích, nên cứ cho lên lớp gọi là học sinh “ngồi nhầm”. Thi vị chưa? Rõ ràng đây là nghệ thuật tu từ nhằm thi vị hóa một tình trạng lộn xộn bết bát nát bét trong ngành giáo dục XHCN. Chứ biết nói sao khác đây?
“Dịch tiêu chẩy cấp” thì chăm phần chăm nó là thằng[2] dịch tả. D-ị-ch T-ả. Ấy dưng cơ mà cái bệnh tả ngày nay trên thế giới nó chỉ có thể xảy ra nơi hoang sơ mông muội, ăn lông ở lỗ, chứ đường đường Việt Nam ta, nơi có chỉ số hạnh phúc đứng thứ 5 trên thê giới[3], nơi mà các nhà lãnh đạo đang hy vọng lớn lao ở ngành công nghiệp không khói là du lịch, làm sao mà có thể xẩy ra dịch tả được? Không được, không không là không[4]. Vậy là lại phải “tu từ”, lại sử dụng thủ pháp nhằm thi vị hóa một căn bệnh mà chỉ nghe đã hãi: bệnh thổ tả.
Đúng là cái đồ thổ tả!
Bên cạnh hai cụm từ tôi vừa dẫn, còn vô số những sáng tạo, những từ/cụm từ mới tươi giẫy đành đạch, nóng hôi hổi. Nào là “nhậy cảm”, nào “lề bên phải”, nào “đinh tặc”… nhiều lắm, nhưng đặc biệt mới (chỉ chừng chưa tới một năm đổ lại đây) phải kể tới từ: “tầu lạ”.
Tôi lại tiếp tục đố các vị biết thực chất nghĩa của những từ trên, và khi nào thì người ta sử dụng nó? Thôi thì mấy từ trước xin phép bỏ qua không giải đố, vì ít nhiều nó cũng đã “hơi bị” quen thuộc. Nhưng riêng từ “tầu lạ” thì phải giải thích. Và xin giải thích như sau: Là tầu lạ (nhưng) của quốc gia thân quen hữu hảo. Gọi là “tầu lạ” còn bởi vì nó thuộc phạm trù rất… “nhậy cảm”.
Nếu ai không chịu với cách định nghĩa/giải thích của tôi, thì xin phép cho tôi được hỏi: Tầu lạ, tại sao thủy thủ đoàn trên tầu nói rặt tiếng… Tầu. Sao lá cờ trên “tầu lạ” tung bay trong gió màu đỏ thắm với chùm sao nơi góc trái, nói cho ngắn là cờ cắm trên “tầu lạ” đích thị quốc kì … Tầu.
Bởi vậy nên ông nhà báo Ôsin mới có bài viết với cái tựa “hơi bị” vần: Tầu thì lạ, sự hèn hạ lại quen. Phải nói là cái tựa bài báo của ông Ôsin đắc địa thật. Chưa cần đọc bài, chỉ nội cái tựa cũng xứng “điểm 10 cho chất lượng”[5]
Tôi có đọc ở đâu đó (lâu nên quên) một đoạn trích hồi kí của một sĩ quan hải quân Việt Nam trấn giữ Trường Sa. Đoạn trích kể về trận hải chiến năm 1988 giữa ta và Tầu (không biết có lạ hay không?). Đại khái, khi phía Tầu khai hỏa, viên sĩ quan hối hả xin chỉ thị từ bộ tổng tham mưu Hải Quân, rằng xác định Trung Quốc là bạn hay thù? Có được phép triển khai thế trận chống trả hay không …?
Từ những tin tức dồn dập về những hành vi láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt của các “tầu lạ” trên báo chí gần đây, cộng với đoạn trích hồi kí của viên sĩ quan nọ, khiến tôi chợt hình dung một viễn cảnh: báo chí dồn dập đưa tin: “Đoàn người lạ, được thiết giáp hỗ trợ, đã làm chủ tỉnh Lạng Sơn”, “Đoàn quân lạ bao gồm các binh chủng bộ binh, pháo binh, thiết giáp và không quân đã làm chủ hoàn toàn 6 tỉnh biên giới phía bắc”, “Những chiến hạm lạ được hộ tống bởi những tầu ngầm cực lạ đã cập cảng Đà Nẵng, đổ bộ và làm chủ tỉnh thành này”.
Tất nhiên, vì “lạ” nên chúng ta phải án binh bất động, tìm hiểu xem kẻ gây họa là ai, mới có biện pháp mà đối phó chứ. Và, cứ án binh cứ bất động, cho tới khi bọn người “lạ” nọ làm chủ hoàn toàn Việt Nam.
Cái viễn cảnh nực cười do sự tưởng tượng của tôi khiến tôi bật cười như mếu rồi phều phào buông thõng thượt: Lạ thật! Lạ thế! Lạ quá! Lạ vãi… fart![6]
Hic hix ặc ac hu hu ke ke! (thán từ của công dân mạng hệ 8, 9X)
© Đàn Chim Việt Online
[1]Xem phụ lục
[2]Theo nhà văn Phạm Thị Hoài, trong tiếng Việt, một khi từ thằng mà không dùng để chỉ người, thì hẳn phải chỉ thứ kinh khủng hoảng tởm lợm giọng lắm
[3]www.vietnamnet.vn
Để “ngửi” rõ mùi, xin ghé đọc tranh “chính chủ” NEF http://www.neweconomics.org/gen/
[4]Ca từ nhái “Khoan khoan hò khoan”
[5]Câu slogan quảng cáo cho một loại dầu ăn
[6]Từ này là từ Anh (còn sang hơn Hán ấy chứ lị), theo logic đã viết (xem ở bài phụ lục), đây là một từ tử tế. Đố ai dám bảo tôi viết/nói thô, không nhã, không tử tế.