Vừa tạt vào lề phải, được chia ranh bằng lằn sơn trắng, tôi đã có cảm giác bất an, đây là thông lộ đưa ra khỏi phi trường MSP, có an toàn cho mình dừng xe không? Đằng trước khoảng 100 thước, biển chỉ đường xa lộ 494, 77 và 35W bắt ngang trên cao, thách đố. Còn đang làu bàu nguyền rủa cái máy chỉ đường của Bác và Đảng thì y như rằng (điều mình ngán ngẩm đã đến), đèn xanh, đèn đỏ đã chớp loạn xạ trên kính chiếu hậu. Tôi ngồi im, bấm nút cho kính cửa quay xuống, tim đập mạnh trong lồng ngực, đằng sau lưng một cảnh sát công lộ tiến lên, đèn pha của xe tuần chiếu sáng chói phía sau:

"May I see your driver license and car registration please?"

 
Cô gái Hà Nội năm xưa: Giáng Kiều 1953. Ảnh: Tác giả cung cấp
Người cảnh sát công lộ cầm bằng lái rồi hỏi giấy xe, tôi bảo đây là xe thuê, rồi đưa cho anh ta giao kèo mướn xe. Anh ta xem giấy tờ rồi rọi đèn pin vào trong xe, trên đùi tôi cái Garmin GPS (Global Positioning System mà tôi thường gọi đùa là máy chỉ đường của Bác và Đảng) vẫn nằm gọn lỏn, màn hình vẫn hiện nguyên hình bản đồ đường xá.

"You're from California?"

"Yes, sir! And my GPS doesn't work..."

Sau khi cho tôi biết là đậu như vậy không an toàn, người cảnh sát hỏi tôi muốn đi đâu? Tôi cho anh ta coi máy GPS còn hiển thị bản đồ địa điểm đến, có xa lộ số 10 chạy ngang qua, rồi vội phân bua: "Nảy giờ, tôi không hiểu sao cái máy chỉ đường này cứ vừa nói vừa chỉ đường ở California, tuy rằng bản đồ trên màn hình là nơi đây." Anh ta dặn dò: "Anh nên tìm exit ra rồi chỉnh lại cái navigator, còn nếu muốn đi đến freeway 10 thì lấy xa lộ 494 rồi đổi sang 35 West sẽ gặp 10."  Tôi chép vội vào giấy.

Tôi vừa lái xe theo lời chỉ dẫn của anh cảnh sát, vừa bực dọc vì sao (Bác) trên vệ tinh cao chín từng mây không bắn xuống kích hoạt máy, vì từ khi ở phi trường Minneapolis-St. Paul ra mình đã bao lần bấm chọn Minnesota làm tiểu bang, và lấy tên thành phố và địa chỉ khách sạn để định hướng cho máy, thế mà Bác vẫn không thông cảm cho người lữ thứ xa nhà trong đêm tối, cứ một mực chỉ cho mình đường về nhà (ở California) và để cho giọng vi tính của cô phát ngôn viên (chính thức) trêu chọc: "Make a left turn then an immediate left on Terrabella Way (Đường vào Đất Đẹp)..."

Chiếc xe nhỏ vẫn chạy bon bon trong đêm tối, vượt qua nhiều xe khác trên đường, làm người lữ khách chùn chân, chẳng lẽ cư dân Minnesota lại sống một cuộc sống nhàn hạ, chậm rãi đến thế à? Chiếc xe KIA Allante 4 máy lại có thể qua mặt nhiều loại xe Hoa Kỳ 8 máy. Tánh nóng vội của dân phồn hoa đô thị có khác. Trong 50 tiểu bang của Hoa kỳ, có lẽ California, ngoài New York ra, là tiểu bang phóng túng, mau mắn nhất, Minnesota không hẳn là một tiểu bang ruộng rẫy, quê mùa - nhất là trong thời buổi toàn cầu hóa mà Hoa Kỳ điển hình là nước chủ xướng, dẫn đầu, mang nhiều tiện nghi tiến bộ đến nhiều nơi trên thế giới, nhất là ở nước họ - nhưng cư dân Minnesota  có ít nhiều từ tốn trong công việc hàng ngày.

Ngẫm nghĩ về chuyến đi và nhiều chuyện còn bề bộn đang chờ ở nhà, xe chạy mãi mà vẫn chưa thấy 35 West, tôi bắt đầu chột dạ, thêm 15 phút nữa trôi qua, xe vẫn phom phom trong đêm vắng, nhìn đồng hồ đã gần 12 giờ rưỡi khuya. Bảng bên đường cho thấy mình đã vào địa phận thị trấn Maple Grove, tôi tìm lối ra (exit) xa lộ. Ghé một cây xăng có hàng quán bên trong, tôi vào hỏi đường và mua một bản đồ Minnesota mới biết ra rằng mình đã đi chệch qua hướng Tây, xa điểm đến khoảng 12 dặm. Bất ngờ khi ra xe rồ máy lên thì bỗng nhiên tiếng nói quen thuộc của GPS trỗi lên, hỏi có muốn lấy địa chỉ khách sạn làm điểm đến cuối cùng không? Tôi bấm Yes. Còn hồ nghi, thì những lối dẫn đường do xướng ngôn viên của Bác lần lượt xướng lên. Đúng là tên của những con đường xa lạ của Minnesota (chứ không phải của California như khi nãy), xem lại bản đồ thì cũng đúng hướng. Về đến hotel thì đã gần 1 giờ sáng. Chị Nga nghe lọc cọc ngoài cửa, cũng đã thức dậy.

Trong hai tuần liền sau đó, máy của Bác đã hoạt động bình thường trở lại, nghĩa là nó đã biết chúng tôi ở Minnesota, chỉ dẫn đường xá tử tế. Kể cả hôm đi thăm Audio Research Corporation, một hãng chuyên chế tạo preamp và ampli bóng nổi tiếng của Mỹ ở Plymouth, cách hai thành phố song sinh Minneapolis - St. Paul khoảng 15 dặm về phía Tây. Ở một nơi không thân thuộc nên gần như tôi đặt toàn niềm tin vào máy dẫn đường của Bác. Cô xướng ngôn viên với giọng nói vi-tính quen thuộc (không giống Phan Thúy Thanh lắm) với những tiên đoán (nói trước) đường đi nước bước, làm một người ngoại đạo (với Bác) ngày nào cũng mở Bác lên, trông cậy và chực chờ những lời phán xét, dặn dò của Bác.  Có phải cứ như thế mà Bác đã từ từ, như thuốc phiện, lấn vào hồn, đi vào đời sống của những người sùng bái Bác không?

Đúng hay sai, đây là thói quen của những người đi đường. Những kẻ tha nhân đến một nơi lạ, không biết phương hướng, không biết ứng xử ra sao trong tình huống mới, cũng lại lôi Bác ra, như món bùa thần chú, nghe những lời tâm niệm tưởng như bất di bất dịch (do xướng ngôn viên Bác) thốt lên, hướng dẫn lối đi. Tôi cũng thế, sống ở thế kỷ 21 rồi nên cũng tin gần như tuyệt đối vào món bùa hộ mạng này. Chỉ khác là nó do đế quốc Mỹ phát minh, thay chỗ cho một thần tượng như Bác và Đảng mà nhiều người vẫn tôn thờ. Ít ra, cái sai của nó không nhiều, không tai hại bằng Bác và Đảng. Tuy thế, tôi vẫn thích nhìn vào bản đồ, như những người chấm số tử vi, xem tổng thể hướng đi của cuộc đời.

Tôi vốn là người khoa học, không tin vào khoa tử vi bói toán, nhưng càng sống càng cảm thấy bất lực, thảm sầu trước những vô vọng miên man của cuộc đời, ước gì có những ứng nghiệm, những chỉ dấu báo hiệu - giống như máy chỉ đường - báo trước cho một ngày mai sáng sủa và sớm sủa trên đất nước.

"...Mẹ ơi, có thật tuổi Quý Hợi là số tốt, nhàn hạ không?"

"Đúng, Quý Hợi không vất vả như Đinh Hợi, là tuổi chị Nga đấy..."

"Nhàn hạ, tốt gì con không biết, nhưng thấy mẹ án binh bất động trên ghế xe lăn, có vẻ đúng tuổi con lợn đấy, mẹ nhàn nhã thật!" Tôi cắt lời, bông lơn cho mẹ vui. Vì hai tuần nay, hai chị em tôi, một người từ Bruxelles, Bỉ, một người từ Oakland, California, sang thăm bà cụ, hiện ở trong một viện dưỡng lão thuộc thành phố Coon Rapids, Trung Đông Minnesota - buồn như chấu cắn - không có lấy bóng dáng một người Á châu nào, nói chi đến Việt Nam.