Lưu ý: Để rộng đường dư luận, mình cắt dán trích dẫn một số dữ kiện từ nhiều nguồn khác nhau trong cùng bài. Phần trích dẫn bản báo cáo ở giữa, nhận được trong hộp thư... bản photocopy không có chữ ký... thật, giả các bạn tự định đoạt nhé... bình tĩnh mà đọc nhé... mình nhém té ghế đôi lần vì bất ngờ đấy. (KD)

Ba nội dung trong kiến nghị về vụ khai thác bauxite của các nhà trí thức:

1) Phải đưa vấn đề dự án bauxite Tây Nguyên ra trước Quốc Hội và mọi chủ trương liên quan phải được Quốc Hội quyết định;

2) Dự án bauxite Tây Nguyên phải chính thức dừng ngay lại, có giám sát chặt chẽ cho tới khi Quốc Hội xem xét toàn bộ báo cáo tiền khả thi và đưa ra những phê chuẩn thích hợp. Kính mong Quốc Hội thấu suốt được tinh thần của đại đa số dân chúng không muốn dự án này tiếp tục vì tất cả những hệ lụy nặng nề của nó;

3) Những nghiên cứu tiền khả thi với vấn đề bauxite Tây Nguyên cần được dư luận rộng rãi tham gia và theo dõi.

Trích từ bản báo cáo của Bộ Công Thương phân phát cho giới truyền thông hôm 28/4 tại Hà Nội.



IV. Giải trình nội dung bản kiến nghị của 150 nhà khoa học, hoạt động văn hóa-xã hội.

Ngày 17 tháng 4 năm 2009; khoảng 150 nhà hoạt động khoa học - xã hội - văn hóa đã ký vào Bản kiến nghị gửi Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ về các dự án bauxite, Bộ Công Thương xin giải thích và bình luận ý kiến trong bản kiến nghị trên như sau:

Trước hết, phải nói rằng trong thời gian qua đã có nhiều nhà hoạt động khoa học - xã hội - văn hóa - lịch sử, tham gia góp ý cho quy hoạch phát triển ngành công nghiệp khai thác bauxit và chế biến alumin, có rất nhiều ý kiến tâm quyết, xây dựng và xác đáng mà chúng tôi xin tiếp thu và sẽ thực hiện trong quá trình triển khai. Tuy nhiên, bên cạnh những ý kiến đúng đắn đó, có nhiều ý kiến rất kém xây dựng, hoàn toàn dựa trên những thông tin sai lệch, dựng chuyện, trầm trọng hóa, thậm chí mang tính kích động và bị các tổ chức phản động lợi dụng. Thể hiện rõ nhất là nội dung bản kiến nghị với nhiều thông tin không chính xác.

1. Ý kiến thứ nhất: Chủ trương lập dự án được công khai hóa vào cuối năm 2008 sang đầu năm 2009, song thực ra nó đã được ký tắt với người Trung Quốc từ nhiều năm về trước mà không hề xin ý kiến nhân dân thông qua Quốc Hội do dân bầu cử ra; toàn bộ báo cáo tiền khả thi chưa bao giờ được trình ra trước nhân dân và đại diện của nhân dân tức Quốc Hội.

Giải trình của Bộ Công Thương:

Đây là nội dung hoàn toàn sai trái:

- Các dự án khai thác bauxit, sản xuất alumin đã được nghiên cứu từ rất lâu, trong giai đoạn hợp tác với các nước khối SEV. Chủ trương phát triển ngành công nghiệp này đã được nêu trong văn kiện của hai Đại hội Đảng IX, và X. Bộ Chính trị đã xem xét và có nhiều chỉ đạo về vấn đề này, giao cho chính phủ lập qui hoạch. Dự án Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng quặng bauxit gian đoạn 2007-2015, có xét đến 2025 được xây dựng từ những năm 2005, trong quá trình xây dựng có nhiều cuộc hội thảo, lấy ý kiến rộng rãi các nhà khoa học, doanh nghiệp trong và ngoài nước v.v. Dự án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 167/2007/QĐ-TTg ngày 01 tháng 11 năm 2007.

Như vậy, không thể nói quy hoạch mới chỉ công khai từ năm 2008, 2009. Còn việc Đảng và Nhà nước ta hợp tác với Đảng và Nhà nước Trung Hoa là mối quan hệ hợp tác hữu nghị. Chúng ta đã ký nhiều văn kiện hợp tác và được đưa tin công khai trên quốc tế, không có gì là bí mật ở đây cả. Cách đưa thông tin trong bản kiến nghị này chính là nhằm dụng ý xấu nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc cũng như phá hoại tình đoàn kết hữu nghị anh em giữa hai nước Việt Nam, Trung Quốc.

- Về ý kiến cho rằng không báo cáo Quốc hội theo qui định. Bộ Công Thương xin giải trình như sau: Theo quy định tại Nghị quyết số 66/QH11 ngày 29/6/2006 của Quốc hội, đối với Dự án, công trình quan trọng của quốc gia thì Chính phủ phải trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư. Quy định trên áp dụng đối với dự án đầu tư công trình cụ thể; Quy hoạch ngành không phải là dự án đầu tư cụ thể mà chủ yếu mang tính định hướng, vì vậy không chịu sự điều chỉnh của Nghị quyết 66/QH của Quốc hội. Theo quy định hiện hành, thẩm quyền phê duyệt Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và Quy hoạch ngành là Thủ tướng Chính phủ.

Đối với 2 dự án thí điểm Tân Rai và Nhân Cơ:

Chủ trương lập dự án Tân Rai (Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi) đã được Thủ tướng Chính phủ thông qua từ năm 2000 (công văn số 303/CP-CN ngày 29/3/2000); Báo cáo nghiên cứu khả thi được Thủ tướng Chính phủ thông qua năm 2005 (công văn số 808/TTg-CN ngày 17/06/2005).

Chủ trương lập dự án bauxite-alumin Nhân cơ đã được thông qua tại Quyết định số 167/2007/QĐ-TTg ngày 01 tháng 11 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch bauxite. Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý chủ trương năng công suất Nhà máy alumina Nhân Cơ lên 600.000 tấn/năm (công văn số 2728/VPCP-HTQT ngày 02/5/2008). Báo cáo nghiên cứu khả thi Nhà máy alumina Nhân Cơ với công suất 600.000 tấn/năm chưa được phê duyệt (chờ sau khi phê duyệt xong ĐTM điều chỉnh của dự án).

Theo Nghị quyết số 66/QH 11 ngày 29/6/2006 của Quốc hội thì Dự án, công trình có một trong năm tiêu chỉ sau đây là dự án, công trình quan trọng quốc gia:

1. Quy mô vốn đầu tư từ 20,000 tỉ đồng Việt Nam trở lên đối với dự án, công trình có sử dụng từ 30% vốn nhà nước trở lên.

2. Dự án, công trình có ảnh hưởng lớn đến môi trường hoặc tiềm ẩn khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đén môi trường, bao gồm:

a) Nhà máy điện hạt nhân;

b) Dự án đầu tư sử dụng đất có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất rừng phòng hộ đầu nguồn từ 200 ha trở lên; đất rừng phòng hộ chắn sóng, lấn biển từ 500 ha trở lên; đất rừng đặc dụng từ 200 ha trở lên, trừ đất rừng là vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên; đất rừng sản xuất từ 1.000 ha trở lên.

3. Dự án, công trình phải di dân tái định cư từ 20,000 người trở lên ở miền núi, từ 50,000 người trở lên ở các vùng khác.

4. Dự án, công trình đòi hỏi phải áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt cần được Quốc hội quyết định.

5. Dự án, công trình đòi hỏi phải áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt cần được Quốc hội quyết định.

Đối chiếu với các tiêu chỉ nêu trên (quy mô, vốn đầu tư, ảnh hưởng môi trường, số người di dân, địa bàn đầu tư và cơ chế - chính sách áp dụng) thì dự án alumin Tân Rai và Nhân Cơ đều không thuộc dự án quan trọng quốc gia và không phải trình Quốc Hội thông qua chủ trương đầu tư. Trong thời gian qua, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư 2 dự án quan trọng quốc gia là Nhà máy thủy điện Sơn La và Nhà máy Lọc dầu Dung Quất.

Dự án alumina Tân Rai và Nhân Cơ do doanh nghiệp Việt Nam (Tập đoàn TKV) đầu tư 100% vốn; không phải dự án liên doanh với nước ngoài và càng không phải là dự án của nước ngoài.

Điều này càng cho thấy ý kiến trong bản kiến nghị là cố tình bóp méo sự thật.