If a man does not keep pace with his companions, perhaps it is because he hears a different drummer. Let him step to the music which he hears, however measured or far away. - Henry David Thoreau

(Nếu ai không kịp bước với đồng hành của mình, có lẽ vì người ấy đang nghe một hồi trống dục khác. Hãy để cho họ bước theo tiếng gọi của âm ba dù xa vắng hay được cảm nhận bằng một nhịp điệu khác thường)

Không hiểu trong cơn đau Bô-Xít rã rời, xé nát tâm can, tưởng chừng như vắt từng giọt máu, cắt từng khúc ruột, tàn phá non sông, người Việt -  trước nỗi bất lực ê chề bản thân - còn muốn giữ căn cước của mình không?

Hơn mấy chục ngàn năm trước, khi thuở trời đất trong buổi giao mùa kết hợp, mây nước còn nên thơ, dòng giống Lạc Việt (Âu Cơ) đã một phen đan tâm chia tay, năm chục người anh em đi xuống biển, năm chục người khác lên non. Năm 1954, Cộng sản cùng các thế lực đen tối đã ký kết hiệp định Genève, dã tâm chia đôi đất nước, hơn một triệu người dân miền Bắc đã một lần nữa ra đi không hẹn ngày trở lại.

Rồi đến ngày 30 tháng Tư Đen, và những năm tháng tang thương sau đó, hơn mấy triệu người Việt ào ạt và lần lượt ra đi, bất chấp cái chết trên biển cả, tìm kiếp sống lưu vong nơi đất khách quê người, quên đi nơi chôn nhau cắt rún của mình. Có phải họ đang tuân theo một lời nguyền truyền kiếp, lặp lại chuyện lịch sử phân chia của dân tộc: một nửa ở lại trên núi hít bụi đỏ, một nửa đi xuống biền vượt biên - hay là họ đi tìm lẽ sống để bảo tồn, cứu rỗi dòng giống khỏi nạn diệt vong của những người anh em còn sống trên cao nguyên?

Vì sao qua bao nhiêu ngàn năm khói bụi, đất nước vẫn còn nhiều oan khiên, bụi hồng nhuộm đỏ cả giang sơn, đến thế kỷ 21 này, lại bị phủ lên một lớp bụi bô xít tàn độc không biết đến bao giờ mới gột rửa được?

Ngày nay để duy trì sự sống còn, cân bình tâm lý, hơn ba triệu người Việt ở khắp năm châu bốn bể có nên quên đi khúc ruột ngàn dặm của mình không? Hoặc giả những người dân trong nước, đang rầm rộ với nếp sống thao túng thị trường của Trung Quốc, hãy bắt đầu tìm quên thân phận đồng hóa lai căng của mình một phen nữa để bắt đầu làm quen với quyết định buôn sông bán núi của nhà nước họ? Để rồi một thời gian không lâu sau Việt Nam sẽ trở thành một thuộc địa của bá triều Trung Quốc?

Tôi không hiểu mình nên mừng vì đã chọn Hoa Kỳ làm quê hương thứ hai mà quên cha nó đi cái thân phận Việt khốn nạn, cũng như cái đất nước đầy nghiệp chướng của mình? Có phải vì vậy mà trong bài "Trở lại quận Cam: Nơi cánh cửa thứ nhất" của anh Nguyễn hữu Liêm, tác giả đã khuyến cáo chúng ta như những hạt cát biển nhuộm ánh trăng vàng hãy quên đi nỗi ô nhục của nước non, tìm đến bến bờ khác vì tất cả quê hương sẽ bị xóa tan đi như bể dâu:

Không gì còn mãi. Biển xanh của người trong nắng khói mong manh
Biến tan; những hạt cát nhuộm trăng từ bỏ chính mình
Và nơi đó biển dâu sẽ thay mặt
Cắt đi với chiếc hái trắng mầu từ những vùng biển khác.
(Trích từ The Seven Mysteries of Life của Guy Murchie, 1999)

Vì người Việt như những con dã tràng se cát biển Đông sẽ không làm nên công cán gì?